DavÝ­ bregst bogalistin

╔g hÚlt for­um a­ ma­urinn sem bjarga­i ═slandi, stˇ­ sig svo ˇendanlega vel og vi­ treystum svo m÷rg ß, DavÝ­ Oddson, myndi halda ßfram a­ brillera og yr­i eins konar Greenspan dollarokkar Greenspan ■arna Ý Se­labankanum. ŮvÝ mi­ur hefur anna­ komi­ ß daginn. Hvert tŠkifŠri­ af ÷­ru sřndi sig til ■ess a­ hann gŠti teki­ af skari­ og lŠkka­ střrivexti, ■annig a­ st÷­ugleiki kŠmist ß, en hann og a­rir Ý Se­labankanum einblÝndu ß Ýslenska ver­bˇlgu ■egar allt a­rir ßhrifa■Šttir hafa veri­ Ý gangi me­ gengi krˇnunnar. David OddsonLandsbankinn og Glitnir sta­festu ■a­ ß ßgŠtum spßfundum sÝnum Ý dag og Ý gŠr a­ gengi krˇnu fylgir ÷­rum hßvaxtamyntum og rŠ­st ■vÝ mest af spßkaupmennsku s÷mu a­ilanna, minnst af heimatilb˙num hagsveiflum ß hverjum sta­. Ůessu hef Úg haldi­ fram Ý hßlft ßr og treystist enn Ý ■eirri sko­un. N˙ styrkist krˇnan enn ■ar sem vaxtamunamyllan bl˙ssar af sta­ aftur.

Se­labankinn er dragbÝtur ß framfarirá

Af hverju lŠkkar DavÝ­ ekki střrivexti? Af ■vÝ a­ ■a­ er eins og a­ bi­ja bankastjˇrann Sedlabanki Islandssinn (skammtÝma- spßkaumennina me­ 800 milljar­ana ß mˇti krˇnunni) um a­ gjaldfella nokkra af vÝxlunum manns. Ůar me­ b˙um vi­ okkur sjßlviljug til lausafjßrkreppu, gjaldeyrisskort, gengisfellingu og ver­bˇlguskot. Ekki a­ undra a­ ma­urinn ß takkanum skuli for­ast a­ řta ß hann. En ■etta er eins og me­ ruslabÝlinn, ef ekki er řtt ß takkann, ■ß fer rusli­ ekki burt og hrannast upp vi­ heimili fˇlks. Skuldir heimilanna eru hrikalegar og ■urfa a­ koma Ý ljˇs. Ůa­ er ekki heilbrigt e­a sjßlfbŠrt a­ lifa Ý hßvaxtasamfÚlagi, eins og bankafˇlki­ ß fundunum benti ß. Lausnin er einf÷ld en erfi­ og DavÝ­ ver­ur a­ řta ß takkann.

Evran kemur, hvort sem Se­labankinn vill e­ur eiá

Sedlabanki svarta husidAnna­ sem DavÝ­ beit Ý sig vi­ komuna Ý Se­labankann er ■a­ a­ ■a­ sÚ ■jˇ­arnau­syn a­ halda krˇnu sem gjaldmi­il, ß me­an fyrirtŠki landsins, lei­togar Ý vi­skiptum og al■jˇ­legir sÚrfrŠ­ingar mŠla hver af ÷­rum fyrir uppt÷ku Evru e­a beintengingu vi­ hana. DavÝ­ finnst ■etta hlŠgileg firra! Svo klykkir Se­labankinn ˙t me­ ■vÝ ß sÝ­asta degi fyrir Evruuppt÷ku Straums banka, a­ beita skrifrŠ­isreglu og lagalegum vangaveltum til ■ess a­ reyna a­ tefja framgang ■essa e­lilega mßls, sem var l÷ngu tilkynnt, skipulagt og ßkve­i­. Íllum ÷­rum hef­i Úg tr˙a­ til slÝks en DavÝ­, fyrrum a­almßlsvara frelsis Ý vi­skiptum og fjßrmagnsflutningum. HÚr vir­ist vera um valdaspurningu a­ rŠ­a, ■ar sem Se­labanki Finnlands tekur a­ sÚr ■a­ sem Se­labanka ═slands fannst hlŠgilegt, en missir spˇn ˙r aski sÝnum. Straumur er lei­andi fjßrfestingabanki og ÷nnur fyrirtŠki munu ■vÝ fylgja ß eftir. Hver og einn ß a­ nota ■ann gjaldmi­il Ý vi­skiptum sem treyst er ß. Fyrir langflesta ß ═slandi er ■a­ Evran, en ef einhver fyrirtŠki kjˇsa Dollar e­a anna­, ■ß gera ■au ■a­ bara, ■a­ er einungis tŠknimßl. SlÝk vandamßl er l÷ngu b˙i­ a­ leysa Ý Evrˇpu, ■ar var margskonar gjaldeyrir og jafnvel er Ý gangi ß hverjum sta­.

LŠgri střrivextir og upptaka Evru er ■jˇ­arnau­synáEvrugull

Se­labankinn getur ekki st÷­va­ breytingaflˇ­i­ me­ or­rŠ­um og hengilshŠtti. Střrivexti ■arf a­ lŠkka og Evra ■arf a­ ver­a gjaldmi­illinn. Um ■etta fer jafnvel a­ ver­a ■verpˇlitÝsk samsta­a. Meir a­ segja Federal Reserve, einka- se­labanki BandarÝkjanna yfirgaf ver­bˇlgustefnu sÝna og sÚr a­ lei­in ßfram er um lŠgri vexti. Vi­ getum vel gert ■etta, fengi­ lßga vexti og Evru, anna­ er ˇfŠrt til lengdar.


mbl.is Krˇnan styrkist Ý kj÷lfar vaxtalŠkkana vestanhafs
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

Athugasemdir

1 Smßmynd: Jˇn Steinar Ragnarsson

DavÝ­ er sennilega a­ bÝ­a eftir Amero.á Hann hefur alltaf veri­ hallari undir vesturvŠnginn. Annars hef Úg velt ■vÝ fyrir mÚr, hvers vegna vi­ ■urfum se­labanka.á Ůetta var vÝst bara sk˙ffa upp Ý fjßrmßlarß­uneyti ß­ur.á Hva­ gera ■eir anna­ en a­ ßkve­a vexti? Hva­ kostar ■etta bßkn? Getum vi­ ekki ßn ■eirra veri­? HvenŠr skyldu mˇgularnir hÚr nß honum Ý prÝvatiseringu eins og Ý fyrirheitna landinu?

Jˇn Steinar Ragnarsson, 19.9.2007 kl. 20:38

2 Smßmynd: Geir ┴g˙stsson

Enn einfaldari lei­ til a­ koma ß ßstandi marka­svaxta og n˙llun ver­bˇlgu (a­ me­altali) er a­ leggja ni­ur Se­labanka ═slands og afnema l÷g sem banna ˙tgßfu peninga sem eru bakka­ir upp af hva­ svo sem er tali­ a­ framkalli traust marka­sa­ila (sem s÷gulega hefur veri­ gull en ■a­ er ekkert l÷gmßl).

Ůa­ a­ "taka upp" mynt - svona rÚtt eins og s˙ mi­střring sÚ eitthva­ skßrri en hver ÷nnur (og hva­ ■ß ■egar umrŠdd mynt er einfaldlega stjˇrna­ af ÷­rum rÝkisstjˇrnum e­a handbendum ■eirra) - er a­ger­ sem Úg efast stˇrlega um a­ sÚ langtÝma"lausn" ß einu nÚ neinu.

Evran hefur vissulega ■ann kost a­ h˙n er Ý umsjˇn margra rÝkisstjˇrna me­ ˇlÝka hagsmuni sem deila ■a­ miki­ um vaxtastefnu a­ h˙n endar ß a­ stjˇrnast af hŠgum hagkerfum hinna stˇru ESB rÝkja, en ■a­ er ekki nema relatÝvur kostur (mi­a­ vi­ ISK), en ekki absˇl˙t.á

Geir ┴g˙stsson, 19.9.2007 kl. 21:35

3 Smßmynd: ١r­ur Gunnarsson

Hrein spßkaupmennska (carry trade-i­) er n˙ ekki allir 800 milljar­arnir.

En au­vita­ mß velta fyrir sÚr hvort erlend lßn fyrir h˙snŠ­i sÚ ekki spßkaupmennska Ý sjßlfu sÚr?

١r­ur Gunnarsson, 21.9.2007 kl. 16:54

4 Smßmynd: Loftur Altice Ůorsteinsson

Hva­a hjal er ■etta sem ma­ur heyrir um kosti ■ess a­ gera upp fyrirtŠki, e­a eiga vi­skipti Ý Evrum ? Ef einhverjum finnst ■etta gˇ­ur kostur, ■ß einfaldlega gerir hann ■a­. Er nokku­ sem hindrar fyrirtŠki Ý, a­ gera jafnvel uppgj÷r sitt Ý m÷rgum myntum samtÝmis ? Krˇnan er alv÷ru gjaldmi­ill, sem hŠgt er a­ skipta Ý hva­ sem verkast vill, erlendan gjaldmi­il e­a ■ess vegna gull.

Střrivextir er anna­ mßl, sem mÚr finnst erfitt a­ taka afst÷­u til. Eitt er ■ˇ ljˇst, a­ ef střrivexir bÝta ekkiáÝ buddu landsmanna, ■jˇnar engum tilgangi a­ halda ■eim hßum. ╔g hef lengi veri­ ■eirrar sko­unar a­ fella eigi ni­ur vaxtafrßdrßtt einstaklinga. Engin r÷k er hŠgt a­ greina, sem mŠla me­ ■essum frßdrŠtti. Íllum er vŠntanlega ljˇst, a­ ef rÝki­ borgar stˇran hluta af vaxtakostna­i einstaklinga Ý gegnum skattakerfi­, hafa vaxtahŠkkanir ■eim mun minni ßhrif.

Loftur Altice Ůorsteinsson, 21.9.2007 kl. 20:12

5 Smßmynd: Loftur Altice Ůorsteinsson

╔g er ekki sannfŠr­ur ═var, a­ hlutfallslega hßir vextir haldi til lengdar uppi hßu gengi. Eru ■a­ ekki fremur breytingar ß vaxtastigi sem fß menn til a­ hreyfa fjßrmagn ˙t ˙r e­a inn Ý hagkerfi ?

Ef ■a­ vŠri regla, a­ hßtt vaxtastig valdi innstreymi al■jˇ­legs fjßrmagns vŠru engin takm÷rk fyrir hversu hßtt gengi krˇnunnar fŠri. KrˇnusvŠ­i­ er svo lÝti­ a­ einungis brota-brot af fjßrmagni heimsins ■yrfti a­ l˙ta ■essari Ýmyndu­u reglu.

Annars er krˇnan ˇtr˙lega st÷­ug og alls ekki of hßtt skrß­, a­ mÝnu mati. Er hŠgt a­ ■akka ■a­ DavÝ­ og Se­labankanum ? Raunar hefur DavÝ­ gˇ­an mann sÚr vi­ hli­, sem er EirÝkur Gu­nason. Vi­ getum vŠntanlega or­i­ sammßla um, a­ gagnrřni DavÝ­s ß mˇtvŠgis-a­ger­ir rÝkisstjˇrnarinnar er rÚttmŠt.

Loftur Altice Ůorsteinsson, 21.9.2007 kl. 20:52

6 Smßmynd: Gunnar ١r­arson

Svo ■a­ sÚ alveg ß hreinu ■ß er hlutverk Se­labankans skřrt. A­ halda ver­bˇlgu Ý kringum 2.5%.á Eina střritŠki­ sem hann hefur til ■ess eru střrivextir.á Střrivexti ßkve­a peningamagn Ý umfer­ sem er megin ßhrifa■ßttur Ý ver­bˇlgu.á Se­labankinn er ekki a­ střra ve­mŠti krˇnunnar, hann getur ■a­ me­ ■vÝ a­ hafa ßhrif ß eftirspurn eftir krˇnum me­ kaupum ß ■eim e­a s÷lu.á Ůa­ er alveg ljˇst a­ bankar sem takaá endurhverf lßn hjß se­labanka upp ß 14.25% eru ekki a­ lßna ■etta fÚ fyrir minna. Hver er endanotandi ■essara lßna? YfirdrŠttir ß reikningum og kreditkortalßn.á Ůa­ einmitt slÝk ■ensla sem menn vilja slß ß me­ hßum v÷xtumá Au­vita­ eru aukaverkanir vondar,eins og of hßtt gengi, en ■a­ er skßrra en h÷mlulaus ver­bˇlga.á Ůetta snřst svolÝti­ um hinn geggja­a neyslubrjßla­a ═slending.

Gunnar ١r­arson, 22.9.2007 kl. 02:50

7 Smßmynd: ═var Pßlsson

Takk fyrir ßhugaver­ar athugasemdir, fÚlagar. ١tt Se­labankinn geti veri­ ˇ■arfur, ■ß efast Úg stˇrlega um a­ samsta­a nŠ­ist um afnßm hans. Vi­ skulum amk. vona a­ hann taki ekki upp ß ■vÝ a­ „verja“ krˇnuna Ý ˇumflřjanlegu sigi og kasta ■annig milljar­atugum Ý vi­bˇt til spßkaupmannanna. MÚr skilst a­ st÷­ur Ý vaxtamunarvi­skiptum me­ krˇnunni, sem ver­a ß mˇti henni ß hverjum gjaldaga fyrir sig e­a jafnvel fyrr, sÚu minnst 800 milljar­ar. Drřgsti hlutinn hlřtur a­ teljast til spßkaupmennsku. Bankarnir sta­festa ■a­. UpphŠ­irnar eru slÝkar a­ ˇst÷­ugleikinn telst verulegur, eins og hßu skuldatryggingarßl÷gin sřna, mun hŠrri en marka­ur ■rßtt fyrir AAA mat.

Erlend krˇnueftirspurn vegna ■essa hßa mats og hßrra vaxta er alls ekki Ýmyndu­ regla, heldur raunveruleg og ágreiningardeildir bankanna eru jafnvel farnar a­ taka undir ■a­. Ůetta eru kannski ekki ofur- fjßrhŠ­ir ß heimsvÝsu, en ßhŠttugj÷rnustu gammarnir hafa nß­ ■essu upp Ý ■essi hundru­ milljar­a me­ mikilli s÷lumennsku Ý ˙tflutningi hßu vaxtanna okkar, sem fŠrir Ýslenskt hagkerfi full- nßlŠgt br˙ninni. N˙ er b˙i­ a­ reikna ■etta heimsˇknarfÚ inn Ý dŠmi­ sem „st÷­ugt“ og „komi­ til a­ vera“ (svo a­ Úg vitni Ý bankana), ■egar e­lilegt ßhŠttumat sřnir a­ ■etta er hvikult fÚ. ١tt stˇrir og traustir erlindir bankar og sjˇ­ir bjargi afkomu fjˇr­ungsins me­ svona hßvaxtaeltingaleik, ■ß fŠra ■eir sig til eins og vindurinn blŠs, ef ■a­ hentar.

┴ me­an střrivextir eru hßir hÚr og jeni­ er veikt gagnvart ßstralska og nřsjßlenska dollaranum, ver­ur gengi krˇnunnar sterkt og vaxtamunarverslun mikil, sem skilar af sÚr Š stŠrri skuld krˇnunnar Ý upphŠ­ir sem vi­ kunnum ekki a­ nefna. Trilljˇn? Ůa­ er vÝst amerÝska fyrir eitt ■˙sund milljar­a, sem vi­ stefnum hratt Ý.

Gunnar, ■a­ er rÚtt hjß ■Úr a­ Se­labankinn hafi ßhrif ß eftirspurn eftir krˇnum, en minnst me­ kaupum og s÷lu, heldur me­ ■vÝ a­ ßkve­a střrivaxtastigi­. Ůa­ er veri­ a­ endursko­a gamla ver­bˇlgumˇdeli­ ß flestum st÷­um vegna ofurinnkomu hvika al■jˇ­afjßrins. ŮvÝ mi­ur geta Sorosar ■essa heims teki­ svona smßkrˇnudˇt eins og okkar Ý nefi­ og snřtt sÚr svo, fyrst ■a­ tˇkst Ý R˙sslandi, MalasÝu og m.a.s Ý Bretlandi. HÚr ß ═slandi nß hßu vextirnir ekki a­ lŠkka yfirdrŠtti ß reikningum og kreditkortalßnum, fyrst ■eir nß ■vÝ ekki Ý dag. ╔g held a­ engum ykkar finnist a­ innlend lßnaeftirspurn ryki upp ef střrivextir lŠkku­u ˙r 13,3% um eitt e­a tv÷ prˇsentustig.

Rekstur fyrirtŠkis ß ═slandi Ý dag er allt of erfi­ur Ý flestum greinum, ■ar sem mest af orkunni fer Ý a­ giska ß gengi krˇnunnar. H˙n rŠ­ur hverjir lifa og deyja Ý vi­skiptum. Ůa­ er ekki e­lilegt. Ef střrivextir eru lŠkka­ir og vi­ tengjumst Evru, ■ß kemst jafnvŠgi ß, en eftir erfi­a ■ynnku.

═var Pßlsson, 23.9.2007 kl. 01:42

BŠta vi­ athugasemd

Ekki er lengur hŠgt a­ skrifa athugasemdir vi­ fŠrsluna, ■ar sem tÝmam÷rk ß athugasemdir eru li­in.

Höfundur

Ívar Pálsson
Ívar Pálsson

Viðskiptafræðingur með útflutningsfyrirtæki, en grúskar í flestu.

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband