Allt lngu fyrirs

Hrun bankakerfisins og krnunnar, rsir speklanta, ris skuldatryggingalags og fasteignafalli voru lngu fyrirsar afleiingar vaxtahkkana Selabankans. I thvottavelinniRenni yfir rstilraunir mnar hr til vinstri til ess a benda essa augljsu niurstu peningamlastefnunnar. Fjldi annarra hefur einnig bent essa tti. a er hreinu a hir vextir kalla gruga einnota peningamenn utan r heimi me milljarana, plastpokann og tannburstann, en tilbnir a yfirgefa koti um lei og reynir. Raunar er etta flk lka endanum breskar og japanskar hsmur sem stkkva tryggan vaxtamun t.d. Icesave reikninga, ar sem hann hlest slensku krnuna ar til allt springur.

Hr eru nokkrar fullyringar sem g tel n sanna a su rttar:

  • Greiendur hu vaxtanna (vegna strivaxta) eru allir slendingar gegn um krnuna.
  • Drgsti hluti trsarinnar bankamlum kemur til vegna vaxtamunar sem hlest upp sem skuld krnuna.
  • tistandandi Krnubrf og vaxtamunasamningar eru eins og greiddir vxlar mti krnunni.
  • Hrri strivextir laa tmabundi httuf a krnunni.
  • Uppsafnaa krnuskuld verur a greia me gengisfellingum.
  • Fla ber httufjrmagn fr krnunni me lgri strivxtum.
  • Vaxtamunarverslun milli sva er ekki sjlfbr, heldur tmabundin uppsfnun.
  • Krnan er langt fr v a n jafnvgi: fasteignafalli og bankahreinsunin (t.d. rot) er eftir.
  • Rki m aldrei undir nokkrum kringumstum bjarga httugjrnustu fjrmlafyrirtkjunum.Hreinsun i fjarmalageiranum

Greenspan og Bernanke eyilgu tynntan dollarann, Brown jntti Northern Rock bankann og n segir Geir a vi eigum vi ll a bla fyrir r slensku fjrmlastofnanir sem bresta undan sjlfsskpuu lagi snu tlndum. a yri jnting gjaldroti, sem er eins fjarri flokkshugsjn Sjlfstisflokksins og hugsast getur. Ltum frekar sva sem undir mga, en hina varfrnari banka blmstra. annig virkar hreinsunin. Verst a vi erum sokkarnir sem vlast me vottinum.


mbl.is Reynt a brjta fjrmlakerfi
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 Smmynd: Sigurur Karl Lvksson

G frsla og sennilega hverju ori sannara. Rkistjrnin verur a halda a sr hndum og lta bankana brenna sig hressilega. Auvita m rkstyja a mest muni a bitna viskiptavinum bankanna egar upp er stai, en etta er frn sem verur a gerast ef fjrmlamarkaurinn a f a roskast og lra af mistkum snum. Agerir rkisins eru og vera alltaf bara plstur opi beinbrot og laga ekki neitt egar fram skir heldur framlengir aeins v sem koma skal, nema hva falli hkkar bara og hkkar. Vi verum lka sem einstaklingar a lra fjrmlamarkainn og fraviskipti okkar fr bnkum me einhverjum gung ho krekum stjrn og taka byrg. v miur hefur a mnu mati ssalistastjrnir fyrri ra ali upp landanum vrukri gagnvart peningamlum. Sem betur fer er etta hgt og rlega a breytast og fleiri og fleiri slendingar eru a vera lsari viskiptalfi. En n virist sem vi hfum brennt okkur allsvakalega.

etta blandaa kerfi einkareksturs og rkisforsjr er a mnu mati ekki g. S sem hefur kynnt sr lgml austurrskar hagfri munu sj a svona boom/bust tmabil eru, og vera alltaf innbygg kerfi. ar a auki eykur etta httuna a prttnir einkaailar fari a n stjrn rkisvaldinu, eins og hefur egar gerst bandarkjunum me einkavingu selabankans ar, og lgbundinni einokun hans. a er v a mnu mati annahvort algjr rkisrekstur, ea algjr einkarekstur. Fyrri kosturinn hefur veri reyndur me afleitum afleiingum og a mnu mati ekki srlega litlegur kostur ar sem rkistjrnum er ekkert frekar treystandi en einkaailum.Seinni kosturinn var vi li heiminum me mjg gum rangri, er virist, fram eftir 19 ld, ur en gullftnum var sparka undan myntunum.

Sigurur Karl Lvksson, 29.3.2008 kl. 04:16

2 Smmynd: Bjrn Heidal

Hvar geymir peningana na?

Bjrn Heidal, 29.3.2008 kl. 10:03

3 identicon

G greining hr vandanum.

ert einn af eim sem vara hafa lengivi yfirvofandi httu. Verst er a etta ni ekki athygliramanna og n verur jin einfaldlega a taka afleiingunum, of seint er lklega a gera nokku af viti r essu, nema slkkva elda hr og ar.

Sveinn hinn Ungi (IP-tala skr) 29.3.2008 kl. 10:43

4 Smmynd: var Plsson

g akka fyrir athugasemdirnar. Sigurur Karl, a eru einmitt mijumoslausnirnar sem eru verstar. Meir a segja Soros ofurfjrfestir og ssalisti er sammla v. Anna hvort sr markaurinn um etta ea mistkt handafli. Ef Selabanki a virka (sem er kannski ekki hgt) hann a sj afleiingar og run fyrir, ekki a reyna a bregast vi afleiingum gjra sinna, ar sem skpu var spurn annarra eftir krnum. Gulli endar eflaust aftur sem ftur, en a verur erfi fing.

Bjrn, g hef reynt a vera sjlfum mr samkvmur og borgai upp skuldir sustu r, a er besta langtma- fjrfestingin. San hef g lagt herslu a vi lesendur allt sl. r a eir safni gjaldeyri. g skortseldi krnuna fram eftir rinu 2007, en breytingarnar tku of langan tma, samningurinn rann t 16/7/07 en falli hfst remur dgum sar, 19/7/07! g reyni a safna Evrum.

g sagi a vsu „sktt me alla skynsemi“ me sm hlut janar, seldi Evrur og keypti Straumi, illu heilli, v a Evran hkkai san hraustlega og Straumur lkkai enn frekar. N er g v a Bjrglfarnir geri tilbo Straum egar hann er orinn ngu lgur, en a kmi mesta lagi t slttu fyrir mig. Best er fyrir mig a halda fram, borga skuldir og safna san Evrum. En g vil ekki teljast rgjafi egar um er a ra eignir flks

Sveinn, v miur er nna einungis vi afleiingar a eiga. En er enn mikilvgara a ora a taka skellinn, en henda ekki gum peningum eftir slmum, t.d. me inngripum Selabanka ea me bjrgunaragerum rkisstjrnarinnar gjaldrota banka. a hjlpar rngum ailum, ekki fjldanum.

var Plsson, 29.3.2008 kl. 11:22

5 Smmynd: Gunnar rarson

g fullkomlega samm r essari greiningu var. fyrsta lagi finnst mr rugla saman orskum og afleiingum. Hir vextir selabankans er afleiing en ekki rsk. Reyndar ber flestum frimnnum essu svii um a bankinn hafi brugist rtt vi me v eina tki sem hann hefur til a koma veg fyrir verblgu. a eru bein tengsl milli verblgu og peningamagns umfer og strivextir eru notair sem tki til a stjrna v.

Orskin er of gegndarlaus eysla almennings umfram tekjur. g vil skora ig a lesa nlega grein um etta Wall Steet Jornal, sem reyndar var birt Viskiptablainu gr. g las essi skp leiinni yfir Atlandsla fyrradag.

Vi eigum etta sameiginlegt me rkjum austur Evrpu og Tyrklandi. Of mikil ensla vegna einkaneyslu. slandi vesettu menn birnar snar um lei og hmarksln voru hkku og vextir lkkair (frlegt a velta fyrir sr stu ess a a fr af sta og komi um a margar greiningar fr innlendum og erlendum srfringum) Flestar essar jir eiga a sameiginlegt me okkur a hafa tiltlulegar litlar skuldir rkissjs, og gan gjaldeyrisfora, en har skuldir jarbsins.

a er stareynd a rkissjur stendur mjg vel og eins eru bankarnir me ga stu og virast hafa veri vel reknir. Umran er hinsvegar versta veg fyrir augnablikinu en eir eru srstaklega berskjaldair fyrir upphrpunum um slma stu og ,,fyrirsjalegt gjaldrot". Bankar urfa traust ori sem bori.

Eftir essa miklu svallveislu jarinnar ar sem hn hefur undanfarin r eytt langt um efni fram, mtti bast vi timburmnnum. eir eru verri en ella vegna stu aljamrkuum sem kom til af vitleysugang fasteignamlum BNA.

a er rkrtt afleiing af slkum veisluhldum a gjaldmiillinn fellur veri. Peningamagn i umfer er allt of mikil og annig verur krnan verminni. Selabankinn getur ekkert anna gert en auka kostna almennings vi a nota krnur, .e.a.s., hkka vexti endurhverfum lnum.

Gunnar rarson, 29.3.2008 kl. 11:29

6 Smmynd: var Plsson

Velkominn til Sri Lanka, Gunnar, takk fyrir flagsskapinn heima og innlegg itt hr.

a kemur vart a sem ert nr enn svarnari mlsvari frelsisins en g, verjir handstra hvaxtastefnuna sem augljst er a virkar ekki og frir byrg essum fingum slenskra banka og aljlegs fjrmlamarkaar yfir almenning, sem vissulega tti ekki a selja hs sn bnkunum og framselja sjlfsti sitt til eirra, en myndi aldrei megna a ba til slkan halla nema af v a vextirnir voru grair upp og stefna enn hrra. Mig grunar a vi sum raun sammla enn eina ferina. g get bara ekki teki undir a a umran um raunstu bankanna s a draga niur, heldur er a staan sjlf sem gerir a.

Ef „flestir frimenn essu svii“ eru enn v a Selabankinn s a gera rtt me peningamlastefnu sinni, held g a tmi s kominn til ess a endurrita fribkurnar og halda nmskei fyrir um ntmann.

var Plsson, 29.3.2008 kl. 11:57

7 Smmynd: Hinn

akka r fyrir mjg gott blogg var. g hef fyglst me blogginu nu talsveran tma, en tek nna loksins tt umrunum. Jn Steinarsson Ph.d. Hagfri skrifai lka dag a essi or Geirs Haarde hafi veri a merkilegasta sem kom fram gr. Hann var sviparar skounar og hva au varar og taldi a markaurinn yri a f a rast n afskipta. a eru nokkur atrii sem g tta mig ekki alveg :

a) Eins og g skil etta er vandinn hugsanlega s a slensku bankarnir hafa gegnum rin safna a sr dru lnsf me gengishttu t.d. japnsku yeni. kjlfar undirmlslnakreppunnar U.S.A. hkkai t.d. yeni og lnskjr aljlegum markai versnuu og a veldur slensku bnkunum vanda. a kemur hva eftir anna fram a eiginfjrstaa slensku bankanna er g og skammtmaskuldbindingar litlar. a virist samt vera tali a eir standi veikum ftum og eir eru me skuldatryggingarlag sem a hgt er a lesa sem svo a yfir helmingslkur su v a eir falli. Samt eru efnahagsreikningar eirra a v er virist mun sterkari en arir bankar sem a ekki f slka sp. g hef ekki alveg skili
hvernig menn f a t a slensku bankarnir standi svona illa.

b) Telur a or Geirs Haarde um a Rki muni hlaupa undir bagga me bnkunum ef a nauir rekur ( og Jn Steinarsson gagnrndiu etta lofor um inngrip) muni hafa au hrif a krnan styrkist?

c) a eru mjg hir vextir krnunni. Hvernig vaxtar evrurnar sem safnar?

Hinn, 29.3.2008 kl. 12:12

8 Smmynd: var Plsson

Takk, Hinn. a) tgfu krnubrfa og mikilli lnatku Jenum fylgir veruleg gengishtta. Svo virist sem snarstyrking Jensins (13 ra h gagnvart dollar) komi verulega vi bankana, en mismiki eftir stutku eirra. a htur a teljast neyarln egar einn bankinn borgai 900 punkta (9%) fyrir f inn til sn um daginn og skuldatryggingarlagi snir slkt a hluta, tt a s orin sjlfst fjrmlaafur. ntmabanka virist allt lagi ar til hann er kominn rot, ar sem nr mgulegt er a hafa yfirsn yfir alla framvirka gjrninga og yfirgrun hans hverri stundu, eins og sst me Societe Generale. framvirkum heimi er slmum stum „swappa“ endalaust, en jkvar stur gerar upp.

b) Lofor Geirs dregur Rki niur, eykur skuldatryggingarlag ess og eykur kostna heildarinnar vi a a taka sr ln egar arf a halda. etta er eins og endurbyggingarlofor Vil-hjlms Lkjargtunni, mun kosta okkur handlegg og ftlegg.

var Plsson, 29.3.2008 kl. 13:17

9 Smmynd: var Plsson

Svar c): Evrurnar vaxtast mest me v a halda viri snu gagnvart krnu, ar er mesta sveiflan og er Evrunnar tt. San fst sm- vxtun t r Evrureikningi banka. En ekki ori g lengur a vera me peningamarkassj, a a s gjaldeyri, v a g vil geta hlaupi birina og teki t ef illa fer, sem er ekki eins mgulegt r sjunum, jafnvel tt eir su gjaldeyrissjir. Bankarnir liggja gjaldeyri eins og ormar gulli og munu sannarlega ekki losa hann r sjum ef um hlaup er a ra, enda tekur hlaup enga stund en hitt rj daga.

var Plsson, 29.3.2008 kl. 13:25

10 Smmynd: Hinn

akka r fyrir var. g held a hinn almenni slendingur muni lra talsvert fjrmlum essu. Vonandi mun a koma jinni til ga egar fram skir t.d. a vi frum a spara meira.

a) Staa bankanna - hn virist hafa talsver hrif gengi:

a)1) Athyglisvert me "swappi". a er ekki langt san a bankarnir skiluu inn rsreikningum. Hvernig eru framviknir samningar metnir ar? a vri vntanlega elilegast a markasver allra samninga um ramt vri tali fram rsreikningum og v raunveruleg staa snd.

San kemur fram aftur og aftur a allir bankarnir standist lagsprf Fjrmlaeftirlitsins. ar skilst mr a a s kanna hvort a eir su ps rtt fyrir a msar hremmingar gangi samtmis yfir. Ef a framvirkir samningar eru farnir a vega svona miki vri vntanlega elilegt a markasviri eirra vri teki me reikninginn lagsprfunum. Hvernig eru framvirku samningarnir og "swapp" meti essum lagsprfum?

a)2) a var vntanlega Kaupthing sem a tk 900 punkta ln. Glitnir tlar nna a gefa t skuldabrf me vei slenskum hsnislnum, sem breytanleg eru hlutabrf bankanum.
Landsbankinn stendur hugsanlega eitthva betur. a hefur veri tala um a slensku bankarnir, ea hugsanlega Kaupthing s a selja krnur gr og erg. Ef a bankarnir eru me svona mikla gengishttu, er ekki bara elilegt a eir reyni a minnka httuna eftir fremsta megni og selja a sem eir eiga af krnum? Veistu hvernig tmasetningin essari miklu styrkingu jensins mia vi snarpa veikingu krnunnar var?

b) Mr skilst a Rki urfi ekki miki lni a halda, helst a a komi upp ef a a vill bjarga bnkunum. Skiptir svo miklu mli hvaa lnstraust Rki hefur augnablikinu?

c) Pnu praktsk atrii sem a g er ekki alveg ngu klr :

San er soldi erfitt a tta sig hlutfllunum gjaldeyrismarkanum. a koma inn tekjur gjaldeyri .e. krnur eru keyptar fyrir erlendan gjaldeyri t.d. vegna fiskslu, l og mis konar ina og feramennsku. Manni skilst a essi hluti gjaldeyrismarkaarins s hlutfallslega ori mjg ltill m.v. heildarveltuna ea fr hinu sjnarhorninu a bankarnir og fjrmlastarfsemi s orin mjg fyrirferamikil. Veistu ca. hve str hluti "normal" viskipti .e. ekki innfluttningur dru fjrmagni me gjaldeyrishttu er af heildarveltunni?

Er hgt a versla me gjaldeyri gegnum slensku kauphllina (mr skilst a bara viskiptabankarnir megi versla me gjaldeyri)?. Ef maur vill kaupa evrur fyrir krnur, er hgt a gera a kauphllinni ea er drast a millifra af slenskum bankareikningi yfir erlendan bankareikning r krnum evrur slenskum heimabanka? Maur getur s lok viskiptadags veltu gjaldeyrismarkaar. Er hgt a sj a lka "live" einhvern vegin?

Hinn, 29.3.2008 kl. 13:58

11 Smmynd: Hinn

c) me Evrurnar (afsakau a g s ekki svari)

Me "worst case scenario" .e. a n peninginn af bankareikning ef illa fer - hvernig er a ef a banki stendur hllum fti, koma einhverjar upplsingar um a sem hgt er a nta til ess a taka f t - hvers konar upplsingar? - mig minnir a hj breska bankanum Northern Rock hafi flk fari a taka f t eftir a upplsingar um slma stu brust. Er leyfilegt a engar upplsingar berist fyrr en a er ekki lengur hgt a taka f t?

Hinn, 29.3.2008 kl. 14:16

12 Smmynd: var Plsson

Hinn, mr tti betra ef einhver innanbar- bankamaur leysti fr skjunni sta ess a g gaspri t eitt eins alvitur s. En v miur gerist a allt of sjaldan, jafnvel tt hgt s a koma fram undir dulnefni. Bankaheimurinn virist svo rngur a a skilst strax hvern um rir, tel g.

FME er tlu veruleg verkefni, sem erfitt er a sinna llum, hva undir tmarstingi fallandi markaar. Vel getur veri a flest gangi upp, en t.d. er staan n gerlk ramtunum. Viri fasteigna sem mynda vein hefur falli raun, en er lklega htt bkunum. Goodwill hefur bei mikinn hnekki, en er eflaust htt skr. Hagnaur af reglulegum rekstri marsmnui getur ekki hafa veri mikill. Gjaldeyristilfrslur eru notaar til ess a fegra stuna lok fjrungsins. Viri sja Vesturlndum hefur snarfalli og hefur hrif hr. Tilkostnaur jkst, verblgustig er um 17% osfrv. osfrv.

Greinarnar hr til vinstri sna hvenr jeni styrktist verulega, en 17/3/08 kl. 09:15 var rosalegt.

b) Rki arf a hafa agang a lnsf til missa agera sinna ef urfa ykir. a ekki a eyileggja gjaldtraust sitt me jntingaryfirlsingum.

c) Afsaki g veit ekki hlutfllin sem spyr um. En gjaldeyrisverslun n vi bankann fer eftir str viskiptanna. T.d. ef upphin er yfir 2 m.kr. a skipti hringir og fr tilbo, sem er minna „spread“ (gengisbil) en almennt gengi. Helst ttir a vera me Reuters- jnustu, nr lifandi streymi, en a borgar sig einungis fyrir sem stunda etta. Vi almenningur verum a ola 15 mn. tf sem ltur bankann leika sr me gengi. g veit ekki hvaa upplsingar Reuters- jnustan (ea arir) veita vibt.

Panikk er panikk. Engar upplsingar af viti og s sem er fyrstur til ess a fora sr hefur rttast fyrir sr.

var Plsson, 29.3.2008 kl. 15:39

13 identicon

Gunnar talar um a vandinn s "gegndarlaus eysla almennings umfram tekjur" undanfarin r. etta er vissulega rtt og munu margir vera vanda vegna essarar skuldsetningar sem mun leia til tlnatapa hj bnkunum. annig mun etta einnig vera vandi bankanna.

Bankarnir tku erlend skammtmaln til a fjrmagna essar langtmalnveitingar. essar skammtmaskuldir nema fimmtnfldum gjaldeyrisfora Selabanka.

Anna er a hagfrikenningin segir a hrri vextir sli verblgu. etta einfaldlega virkar ekki annig hr landi. a er vegna ess a kerfi er gal opi, en kenningin gerir r fyrir lokuu kerfi. Fyrirtki og bankar skja sr einfaldlega fjrmagn fram hj kerfinu og lna a jafnvel t aftur fram hj kerfinu, anna hvort sem gjaldeyrisln ea vertryggt ln. Vaxtahkkun styrkir krnuna og lkkar ar me skuldirnar sta ess a hkka r eins og tti a vera.

Sveinn hinn Ungi (IP-tala skr) 29.3.2008 kl. 17:26

14 Smmynd: Hinn

akka r fyrir. Mjg frlegt og gott a sem skrifar.

Mr finnst dldi gaman a reyna a skilja etta betur.

Er hgt a eiga viskipti gegnum Reuters ea er a bara "real time" upplsingaveita? g hef teki eftir v a lest Bloomberg miki, srstaklega ef a eitthva ar kemur slandi vi. Hvernig mliru me v hugamaur um srstaklega gjaldeyrisverslun, sem er ekki viskiptafrimenntaur, kynni sr hvernig etta svi virkar?

markashagkerfi eru upplsingar oft mjg vandmefarinn hlutur. a virist stundum vera galli hinum frjlsa markai t.d. gjaldeyrismarkai a gagnsi vantar t.d. a flk viti hver er hvenr a kaupa evrur. slenskir fjlmilar hafa lka tilhneigingu til a vera veikir og hgt a manipulera .e. eir skoa ekki sjlfsttt mlin, heldur lepja upp or hagsmunaaila og prenta au gagnrnislaust. Bankar geta v jafnvel hamra v fjlmilum sem almenningur les marga mnui a aljlegir fjrfestar ski inn slenskan marka leit a gri vxtun og mynda annig tr vxtun krnu, en sama tma veri a a fara fuga tt. San reyndar eru erlendir fjlmilar lka enginn lmb og oft sem a hagsmunaalilar f agang ar og reyna a hafa hrif markainn me v a skerpa sveiflum. Best er nttrlega a skilja sjlfur hvernig etta virkar nokkurn vegin til ess a vera ekki a spilaklu sem hagsmunaailar geta skoti t og suur, en hvernig er hgt a frast um a (bkur? vefsur? eitthva sem maur tti a forast a lesa?) - einhver r?

San er etta dldi skrti stand ef a a er rtt a slensku bankarnir eru og hafa veri a taka stu mti krnunni, sem hugsanlega er skiljanlegt v a minnkar hugsanlega eirra gjaldeyrishttu. ltur dmi annig t a selabankinn verlaunar bankana vegna ess a krnar veikist me v a minnka t.d. bindingaskyldu eirra lausaf, sem gerir eim hugsanlega bara kleyft a hafa enn meira milli handanna til a spila me mti krnunni. a er lka hugavert a vita hvernig styrkleikahlutfllin eru annars vegar milli erlendra spkaupmanna sem a hafa eign erlendri mynt og hins vegar hj slensku bnkunum sem skulda sennilega egar allt er saman tali erlendri mynt. nefnir a betra vri a innanbarmaur bnkunum svarai varandi , er lti vita um a raun hva slensku bankarnir eru a gera t.d. hvort eir eru raun a selja krnur?

Hinn, 29.3.2008 kl. 17:50

15 Smmynd: Baldur Fjlnisson

Fnt innlegg eins og venjulega hj r var.

sustu sirka 10-15% rum hefur skuldapappraframleisla ori langmikilvgasta starfsemi vesturlndum samhlia v a rlaverksmijur Asu hafa teki vi hinni hefbundnu vruframleislu. etta trix hefur strum drttum veri framkvmt annig a skammtmafjrmagn r lgvaxtamyntum hefur veri gert a langtmafjrmagni hvaxtamyntum (reyndar eru allar myntir hvaxtamyntir gagnvart japanska jeninu me sna 0.5% strivexti) sem aftur hefur blsi upp hverja eigna- og fjrmlabluna af annarrisamt trllvaxinni jnustustarfsemi.

etta er svo sem allt gott og blessa mean a gengur en gallinn er bara s a a getur aeins gengi svo lengi. a kemur endanum til rekstra milli hagsmuna skammtma- og langtmafjrfesta. Villtar hreyfingar gjaldeyris- og hlutabrfamrkuum sustu misserin benda til a alvarlega s fari a bresta essu skuldaframleislukerfi. Helsta sta ess er einfaldlega s a kerfi byggist svaxandi og eiginlega endalausri skuldaframleislu en allar j-krfur hrynja endanum me braki og brestum fjrmlaheiminum sem annars staar. Kerfi byggist a lna llum og hundinum lka topp fyrir llum hlutum og v er mjg htt atvinnustig skiljanlega lfsnausynlegt. Hins vegar eru hagkerfi sem byggjast a mestu mis konar jnustustarfsemi og rkisrekstri (sennilega samanlagt amk. 70% af hagkerfi okkar) afar vikvm fyrir efnahagssamdrtti. egar atvinna og tekjur minnka er lklegt a menn spari vi sig kaup hundafatnai og rulkningum og ru lka.

Baldur Fjlnisson, 29.3.2008 kl. 18:24

16 Smmynd: Baldur Fjlnisson

Kerfi ettaer rauninni bi frilega og siferilega gjaldrota fyrir lngu. rlahald hefur ekki veri mikilvgara hagkerfum vesturlanda san tmum Rmarveldis. Bi notum vi drt drasl r rlaverksmijum Asu og flytjum lka inn rla strum stl. annig hefur veri reynt a flytja inn verhjnun til a vinna mti verblgurstingi af skuldapappraframleislunni. Annar fltur essu er san a tkni og framleini hafa vaxi trllvxnum skrefum sasta ratuginn ea svo og a san skapa svaxandi fjallgara af varningi. Hins vegar er kaupmttaraukning almennings aeins brot af essarri tkni- og framleinibyltingu. Afleiingin hefur ori grarlegur ruslpstsinaur og a sem eitt sinn var kalla v virulega nafni fjlmilar hefur einnig ori opinberlega a ruslpsti. annig vinna saman ruslpstur og skuldaframleisla og rkisvaldi og hagtalnaframleisla ess ka san me rrinum sem heldur essu dauadmda kerfi enn gangandi (barely).

Baldur Fjlnisson, 29.3.2008 kl. 18:48

17 Smmynd: Jhannes Snvar Haraldsson

Ertu orinn svartsnni en g.

Takk annars fyrir ga grein, a vanda.

Sigurur Karl: Mr snist a n vera eldra flki, "uppali undir ssalistastjrnum", sem er a koma skst t r essu. Yngra flki me bestu menntunina og tti ar af leiandi a hafa betri yfirsn yfir fjrml/efnahagsml, er djpum skt. ar a auki flk a geta bi samflgum n ess a vera fjrmlasrfringar. Til a sj um slk ml rum vi hin srfringa eins og var.

Gunnar: g hef ekki hunds vit essum mlum en g veit a strivextir selabankans hafa engin hrif a fjrmagn semvaldi hefurenslunni undanfari. Svo er frekar hpi a undanskilja bankana fr "svallveislunni", eir hafa sjlfir keypt allt sem hefur boist, t krt.

var, verur bara a stta ig vi a svara essum spurningum. Vi sem erum a fara inn essar heimasur, eins og na og fleiri, erum a reyna a leita eftir vitiborinni umfjllun um standi og erum v lngu httir/htt a nennan a hlusta hagsmunagslu rugli "srfringunum".

En vi skulum ekki lta okkur dreyma um anna en a a veri fari bjrgunaragerir gagnvart banka sem fer hliina, og llu saman velt okkur skattgreiendur.

Jhannes Snvar Haraldsson, 29.3.2008 kl. 19:09

18 Smmynd: Baldur Fjlnisson

Peningar og ruslpstur selja stjrnmlamenn sem vissulega skapar kvei eignarhald eim. rllinn verur a hla hsbnda snum. Annars s g ekki a rkissjur hafi miki bolmagn til a "bjarga" bankakerfi sem er tuttugu sinnum strra en hann. Vaxandi skuldatryggingalag rkissjs og fallandi lnshfi ber vott um a markaurinn geri sr fulla grein fyrir essu hva sem lur spinni stjrnmlamannanna.

Baldur Fjlnisson, 29.3.2008 kl. 19:29

19 Smmynd: Sigurur Karl Lvksson

Jhannes:

"ar a auki flk a geta bi samflgum n ess a vera fjrmlasrfringar. Til a sj um slk ml rum vi hin srfringa eins og var."

a ttuallir a hafa hundsvit fjrmlum, tt a urfi ekki endilega allir a vera srfringar. eir sem ekki nenna a lra um svo mikilvg mlefni sem efnahag ess er, opnar dyrnar fyrir v a vera svindla , hvort sem er hreinu ssalkerfi, ea hreinni frjlshyggju, ea blndu ar milli. Ef vikomandi krir sig kollttann um fjrml sn getur vikomandi svo leita til fagaila sem hann treystir, en a lta sig dreyma um a a s hlutverk rkisins er upphafi a llum vandamlunum. etta me gamla flki og unga skil g ekkert hvernig kemur mlinu neitt vi.

Sigurur Karl Lvksson, 29.3.2008 kl. 20:54

20 Smmynd: Hinn

Persnulega sakna g ess a a s komi fram vi okkur almgan af viringu og a til ess brir ailar tskri hlutina fyrir okkur. Selabankinn og Rkisstjrnin t.d. segja a veri s a tala krnuna niur. sta ess a koma me nkvma lsingu og tskringu bygga ggnum um standi og san rkstuning fyrir kveinni tlkun reyna au bara a tala krnuna upp .e. beita nkvmlega smu afer og au gagnrna. Ef a einhverjar upplsingar koma, finnst mr r vera of oft settar fram htt sem er agengilegur fyrir venjulegt flk og a vantar alveg lsingu heildarmyndinni.

etta ekki sst vi dag egar venjulegt flk ,sem er ekki srfringar essu svii, er raun neytt til ess a taka tt spilinu essu svii.

Mr finnst vanta a einhver astoi og fri hi venjulega flks essu dmi sem er ekki me srstaka ekkingu essu svii.

Annars erum vi a tala um a frjlsi markaurinn ea capitalisminn virki essu tilfelli annig a almginn, sem er underdog hva ekkingu og agengi a upplsingum varar s neiddur til a spila vi, a hann muni alltaf tapa og borga brsann, aila sem a ekkja ennan geira og eru betri astu hva upplsingar snertir. "Srfringarnir" ea eir sem a veita almenningi upplsingar virast a.m.k. oft hafa einhverja hagsmuni og matreia efni samrmi vi a.

Er etta lagi skv. "survival of the fittest" ea ekki og ef ekki hver eiginlega skv. frjlsu markashagkerfi a fra underdog ailana (sem getur veri almenningur) .a. eir geti spila me smu spilum og srfringarnir/bankarnir/aljlegu fjrfestarnir?

Kommnisminn virkai ekki praxs. Virkar einhvers konar sambland af markashagkerfi/captalismi/global economy ea hva etta heitir allt saman ef a flk er neytt til ess a spila, hvort sem v lkar betur ea verr, mjg srhfu svii eins og gjaldeyrismarkai sem a ekkir ekki mjg vel, me a mestu ekki hlutlausar upplsingar hndunum vi aila sem hafa meiri og betri upplsingar og einnig skilning essum leik? Er ekki nokkurs konar kerfisbundin skekkja essu veru a underdoggarnir munu alltaf tapa og eir sterku vera sterkari?

Er etta endilega betra en einhvers konar forsjrhyggja sem a praxs virkar annig a einhver "stri brir" kveur hvernig etta a vera t.d. me fstu gengi og almenningur arf v ekki a spila sjlfur leiki sem hann kannski vill ekki spila og sem a hann er augljslega underdog ?

Hinn, 29.3.2008 kl. 20:56

21 Smmynd: Sigurur Karl Lvksson

Vi eigum a hjlpa hvoru ru og refsa strax fyrirtkjum sem reyna a blekkja. Survival of the fittest er heppilegt oralag og ekki vi raunveruleikanum og upprunan sinn r Darwin en hefur veri kasta af llum lffringum dag, sj Dawkins. Ekkert fyrirtki lifir af til lengdaref a kemur a heilindum fram vi knnana sna, nema ef rki stgur inn , eins og a gerir oftog hjlpar fyrirtkinu me v a dreifa sand augu almgans me fagurgala um agerir. v miur hefur rki eytt meira pri a gta hagsmuna fyrirtkja frekar en neytanda. Allir vera a lra fjrmlin sn. etta eru ein af mikilvgustuttum sem nokkur maur tekst vi lfinu.

J etta er endilega betra en forsjrhyggja v peningaflk mun alltaf komast me krumlurnar valdhafa og sna eim sr hag og leika kerfi. Flki er underdog vegna ess a eim hefur veri upplagt a treysta rkinu fyrir essum mlum. a er aldeilis a backfirea dag. Mundu bara a Stri Brir er og verur alltaf eir sem eiga peningana og hagsmuna a gta a halda okkur underdog stu. Ef vi tkum ekki vldin af eim me v a lta ekki bja okkur etta lengur og kjsa hreina frjlshyggju, seljum vi frelsi okkar eirra hendur og gerumst rlar eirra. Rkinu er ekkert frekar treystandi umfram hvaa eiginhagsmunaeinkaaila sem er, og a er rki sem hefur lgboi vingunarvald yfir frelsi okkar, ekki einkaailar. Vi hfum valdi yfir einkaailum ef vi gefum ekki rkinu valdyfir okkur me einokun og vingunum.

Sigurur Karl Lvksson, 29.3.2008 kl. 21:38

22 Smmynd: haraldurhar

Ivar er sammla r varandi peningamlastefnu Selabankans er kominn algjrt ngstrti, og okurvaxtastefna eirra a koma llu hausinn. Varandi slensku bankanna og stu eirra er g r sammla, auvita rkisjur a vera bakhjall eirra rengingartmum, eins og veist er nnast hgt a eyileggja hvaa banka sem er me v a grafa undan reianleika eirra. eir la ekki sst fyrir essa stjrn er hr hefur vigengist. Bankarnir hafa veri vaxtarbroddurinn sl. atvinnulfi sl. r, og munu vera a fram nk. rum ef okkur ber gfa til a standa a baki eirra.

Eg er sammla er einming a leirtting gengi sl. kr. er ekki loki.

Innlegg Gunnars rarsonar ar sem hann ver vitleysuna, snir mr a hann hefur ekki veri rkjuvinnslu sl. r n annari framleislustarfssemi, gti tra a hlji vri anna honum ef svo vri, og ar af sur vitnai erl. bl mli snu til stunings.

Eg er einn af eim sem hef ekki greitt mnar skuldir heldur auki r, slo t hsi eins htt hsnisln og g framast gat fengi, og keypti a strum hluta erl. hlutabrf og lagi inn gjaldeyrisreikninga, hef mtt ba olinmur eftir v a essi krun skilai rangri. Eg hef aldrei ora a fara stutkur me og mti kr. ekki ngu efnaur til a ola tapi.

Varandi gjaldeyriskaup og kaup og slu gjaldeyrir fyrir smrri kaupendur m gjarnan gera Etradevef hj Landsbankanum, sem hefur reynst mr afar vel.

Eg er viss um a kaup n Straum

munu reynast hin bestu kaup ef liti er til lengri tma. Eg hef nnast ekkert veri inni sl. hlutafjmaranum sl. mnui, en hef veri alvarlega hugsa um a fara taka stur honum innan ekki langs tma.

Strtini vikunar er lei var ra Geirs, ar sem hann boai endurskoun stjrnarhttum og stefnu Selabankans, n er von a skipt veri um krs, og njir stjrnendur taki ar vi.

haraldurhar, 29.3.2008 kl. 21:39

23 Smmynd: var Plsson

a er frbrt a sj a hr er kafa dpra en gengur og gerist. g er enginn srstakur srfringur essum mlum mia vi marga bankamanneskjuna, en hef reki tflutningsfyrirtki ratugi, keypt og selt framvirkan gjaldeyri 10 r og horft upp margan flagann fara rot. En a er enginn helber sannleikur til, aeins kenningar og raunveruleiki saman tang.

a viurkennist hrme a nlega tel g mig hafa gert mr grein fyrir v a langflestir vera leiksoppar rlaganna og langoftast vegna eigin gjra, amk. einhvern tma lfsins. T.d. vega ahald og skuldir salt, ar sem lti ftt er v a hokra og sitja selahrgum mean hinir eru kampavnspartium. En sjlfsti einstaklings til langs tma nst varla nema me v a byggja upp einhverja eign. Flestir tldu mig bilaan a borga jafnvel upp hsbrfin, en gamaldags- htturinn a byggja upp netteign kemst fljtt aftur tsku.

Hinn, g skil huga inn og plingar. Fyrir tu rum var veruleg millibankaverslun me gjaldeyri, en n rur vst hver banki essu mest sjlfur. gat g jafnvel hreyft vi genginu unnum markai me 2-3 milljn dollara kaupum ea slu, en n er varla hgt a ra essa innanhssverslun eirra, ar sem eigi innstreymi, tstreymi og stutaka eru svo mikil. Fyrir utanakomandi er etta hreint fjrhttuspil, enda vinnur hsi alltaf til langs tma.

Baldur, essi setning n er r gulli:

„egar atvinna og tekjur minnka er lklegt a menn spari vi sig kaup hundafatnai og rulkningum og ru lka.“

var Plsson, 29.3.2008 kl. 22:28

24 Smmynd: var Plsson

g vissi ekki af sustu tveimur frslum egar g setti mna sustu inn. v bti g vi, a g mun hega mr han af eins og a Evran s gjaldmiillinn okkar. Veri viss um a a 15-20% verblgan dag heldur fram um tma. Hver og einn arf a na meira, spara meira og safna meiri gjaldeyri, en lka a gefa eim meira sem hafa ekki tkifri v a bta sinn hag. ar g ekki vi Sdan, heldur nungann hr heima.

var Plsson, 29.3.2008 kl. 22:54

25 Smmynd: Baldur Fjlnisson

Hagkerfi snst a mestu um neyslu, afreygingu og peninga. a er algjrlega elileg afleiing mevitarar stefnu sem hefur veri framkvmd sustu 1-2 ratugum. Rturnar n lengra aftur en hrai essarar runar hefur veri svaxandi sasta ratuginn. etta snst um flutning framleislu vesturlanda til austurlanda og ar me rauninni um a veri er a jafna t launakjr austurs og vesturs. A sjlfsgu er um langtmabylgjur a ra og mlefni sem ekki olir vel umru og v er vesturlandabinn skipulega heilaveginn einhvers konar eilfum ntma, sagan (fortin sem leiddi til ntmans) er tlu niur og framtin er eitthva sem reddast ef vi pssum bara a horfa alltaf fram veginn. i kannist vi essa innrtingu.

essi jfnun lfskjrum austurs og vesturs er vissulega nausynleg. Hins vegar er hrai ntmans gfurlegur llum svium og tknibyltingin hroaleg og bi yfirstjrnvald heimsins og leppar ess BNA og hr og Evrpu og Kna hafa misst stjrn mlunum. a er ekki bara hr sem fjrmlafreskjan hefur vaxi rkisvaldinu langt yfir hfu. Og fleiri selabankar en hr eru ornir vanmttugir statistar. Einnig BNA, hfuvgi kaptalismans (sem tti frekar a kallast debtismi) hafa agerir selabankans ekki lengur tiltlu hrif til almennra vaxtabreytinga. A er KRSA og n vantar srlega arar krsur til a draga athyglina fr eirri alvarlegu stu. Enn eitt tapaa stri fyrir lnsf virist ekki raunhfur kostur og fir taka mark global warming og snilegum terroristum; kannski eir presenteri geimverur sem nstu gn.

Baldur Fjlnisson, 29.3.2008 kl. 23:13

26 Smmynd: Jhannes Snvar Haraldsson

Sigurur Karl: g var n svolti a stra r me "ssalistauppeldinu". Annars held g a vi sum nokku sammla um getu essara aila sem n ra.

a sem g tti vi me muninum eldra flkinu og yngra flkinu var hluti af strninni en mr snist eir sem komnir eru yfir u..b 45 ra aldur og muna einhverja plitska stjrn ara en hgristjrn,( vntanlega me ssalsktuppeldi)eir su ekki str partur ess hps sem stkk gylliboin um auvelda fjrmgnun einblishss, jeppa, fellihsis og kofa fyrir hundinn, allt 100% lnum. En verum heiarlegir, auvita er yngra flki s hpur sem arf a kaupa sr hs, en "hgra uppeldi" hefur vntanlega fengi essa kynsl til a kaupa allt hitt me, tilboslni.

g er sammla r um a vi treystum ekki stjrnvldum fyrir fjrmlum okkar, au spyrja okkur bara ekkert, og gera a sem eim snist, algerlega burts fr okkar hagsmunum.

En hmark barnaskapsins er a halda a essi tegund stjrnunar sem vibum vi nna s ekki algjr FRJ'ALSHYGGJA. etta er nefnilega ekta frjlshyggja. Lti okkur frii mean vi grum en bjargi okkur egar allt fer hausinn. Mgrtur dma r heimssgunni sanna a.

g tla allavega a vona a teljir stjrn Bssa til frjlshyggjustjrnar ( ef ekki hef g gleymt a lesa einhvern kaflann stjrnmlafribkinni) og eir hlupu strax undir bagga me fyrsta bankanum sem fr hausinn.

Og n er etta gjaldrot frjlshyggjunnar svo algjrt a Hannes Hlmsteinn skrifar ekkert blin lengur en gamlar sgur um samskipti/samtl lngu daura rithfunda og einhverjir stuttbuxnastrkar eru farnir a safna opinberlega fyrir hann pening.

Held verir a finna ntt nafn stefnuna na, anna en "hrein frjlshyggja" og g s a stra r svolti er g viss uma s stefna verur betri en a sem slenska jin br vi dag.

Annars vil g segja a okkur er hollast a vera ekki me draumra um hluti eins og a slenskur banki veri ltinn fara hausinn egjandi og hljalaust ea a skipt veri um li selabankabrnni.

Come on strkar, hldum okkur jrinni.

Jhannes Snvar Haraldsson, 29.3.2008 kl. 23:17

27 Smmynd: Hinn

Sigurur Karl: g var a enda vi a horfa Dawkins myndbandi sem settir link . hugavert efni sem miki er til . ver g a gera tvenns konar athugasemdir:

a) nrri rannsknir t.d. hegun cleanfish, en Dawkins byggir miki hegun hans, sna eitt krsial atrii (gti lst essu mun nkvmar, en tek a mikilvgasta fram) sem er a til ess a etta virki arf a vera raunverulegt val sem m vari samhengi skilja sem svo a margir algjrlega hir ailar urfa a spila bi frambos og eftirspurnarmegin markanum. Rnfiskur sem a cleanfish btur sm hold af arf a geta synt burtu og vali annan cleanfish. annig virkar etta lka nttrunni kralrifinu. Stri vandinn slandi er nkvmlega etta a:

a1) ailar eru ekki ngu hir, heldur virkar etta eins og a allir hinir cleanfisharnir rifinu myndu horfa cleanfish bta rnfiskinn og egar rnfiskurinn kmi til eirra myndu eir geta samrmt vibrg sn og lka biti hann. Rnfiskurinn myndi v ekki geta tt viskipti vi neinn han cleanfish og yri neiddur til ess a beygja sig undir samr cleanfishana og a leyfa cleanfishunum a bta sm hold af sr.

a2) ailar eru of fir til ess a raunveruleg samkeppni takist.

a er v hgt a sna essu vi og segja a fyrirtkin gri v a starfa saman og velja C (cooperation) prisoners dilemma leiknum, ekki gagnvart knnanum heldur gagnvart hinum fyrirtkjunum sama bransa.

a m ora etta svo a fyrirtki sem kemur af jafn miklum heilindum fram vi knnana og hin fyrirtkin sem a veita smu vru mun lifa gu lfi og samanlagt geta fyrirtkin lifa betra lfi en ef au myndu ll koma fram af heilindum.

Reyndar virist etta ekki bara vera vandaml slandi v a samjppun llum svium aljlegrar verslunar og framleislu hefur veri a aukast me aljavingunni.

lrisjflagi getur t.l. ftkur almginn haft meiri hrif stjrn Rkisins me atkvi snu, en a getur oft haft stjrnir ea yfirmenn einkafyrirtkja. etta ekki sst vi ef a um fkeppni er a ra hj einkafyrirtkjunum. Segjum a r finnist a Hagar komi fram af heilindum t.d. me v a lsa yfir 20% vruhkkun strax og gengi hkkar, en lsa ekki yfir 20% vrulkkun ef a sama gerist hina ttina. tlar a htta a bora?

Hinn, 29.3.2008 kl. 23:50

28 Smmynd: var Plsson

Baldur, a er rtt sem hefur lst hr og ur me streymi fr Vestri til austurs er fullu og markar nnustu framt okkar. Kna blgnar t, er strsti eigandi amerskra skuldabrfa og framleiandi heimsvaranna, mean fjrgamalt, barnftt og heilsulaust flk Vesturlanda keppist vi a hefta framleislugetu sna allan mgulegan htt me sjlfsskpuum lgum, sem hraa runinni. Unga flki brennir sig skuldanau mean a a hefja lfeyrisgreislur okkar hinna.

Mr fllust hendur, samt Gubrandi A, egar vi vorum Vetnam (fer Davs Oddssonar!) og sum sundir ofurskilvirkra handa skila af sr fnum sjvarrttum, flk mjg lgum launum nju glsilegu hsni og skandinavskir frystar. Sushi- verksmijan safiri (sem g tengdist) gat ar me talist samkeppnishf, en sterka gengi tti lka eftir a ganga fr henni. Vinnufrek framleisla slandi er liin t, enda vextir+ verblga nlgt 20% og laun margfld vi austri. a er trleg seigla eim fu fyrirtkjum hr sem hafa haldi etta t.

Jhannes Snvar, a er ekkert a frjlshyggjunni nema a hve oft hn er yfirgefin egar bjtar. v er rtt hj r a slenskur banki verur vart ltinn fara hausinn frii. En a mtti svo sem greia olendum einhverja upph hvern innistureikning eins og gert er Bretlandi. Einnig er afar lklegt a Halldr ea Dav og Co. su frum. Geir er bara a brna kutann til ess a sj hver rur raun.

var Plsson, 29.3.2008 kl. 23:51

29 Smmynd: Hinn

haraldurhar: er hgt a kaupa gjaldeyri rauntma etrade hj Landsbankanum ea arf a ba essar 15 mntur sem a var nefnir? a er nefnilega auvelt fyrir bankann a gra extra gjaldeyrisslu ef a hann t.d. kaupir strax gjaldeyrinn og selur san knnanum gjaldeyrinn hagstasta genginu fyrir bankann, sem a var essar 15 mntur. eru 15 mntur dldi langur tmi ef a markaurinn sveiflast jafnt miki og hann hefur gert undanfari. Held a knun Glitnis vi a millifra r slenskum krnum yfir erlendan gjaldeyri og erlendan bankareikning s 2000 krnur. Veistu hva a kostar a eiga viskipti me etrade? Ef a maur myndi vilja kaupa miki og selja gjaldeyri, lka til sem skammtmafjrfestingu, "spread" a skipta talsveru mli. Hvernig er hgt a lgmarka "spreadi"?

Er gjaldeyrismarkaur einn markaur ea er hver banki me sinn marka og v t.d. hgt a f mismunandi g kjr eftir v vi hvaa banka maur skiptir hverju augnabliki?

var: akka r aftur fyrir greinag svr. g skil ekki alveg allt sem skrifar. Millibankaverslun - er a a viskiptabankarnir rr (?) sem a mega versla me gjaldeyri voru me gjaldeyrisviskipti beint sn milli? Er hgt a sj einhvern vegin hva hver banki er a gera gjaldeyrismarkanum? Hver banki er vntanlega me innstreymi, tstreymi og stutku sem a er samsett bi af eigin viskiptum og viskiptum sem a fara gegnum bankann, enda vera ll gjaldeyrisviskipti markaarins a fara gegnum einhvern af viskiptabnkunum remur ekki rtt? Hugsanlega vri sanngjarnara a a vri ekki um neitt "hs" a ra gjaldeyrisviskiptum, heldur vri etta bara eins og hlutabrfamarkaurinn. Er sama fyrirkomulag annars staar essum bransa og er hr slandi?

a hefur miki veri tala um msar fjrmlaafurir og nefnir a hafir veri a skortselja krnuna. Hvar fer slkt fram? Getur almenningur spila eim mrkuum? Er hgt a sj einhvern vegin hver staan er essum mrkuum t.d. hve miki fjrmagn er a veja a krnan lkki og hve miki er a veja a hn hkki svo dmi s teki? essi jklabrf ea brfin sem selabankinn var a gefa t n um daginn, getur almenningur lka keypt au?

Hinn, 30.3.2008 kl. 00:13

30 Smmynd: Hinn

var: takk aftur fyrir g innlegg.

g hlt a Vesturlnd vru a reyna a setja stefnuna htkni(ina) og koma sr annig undan samkeppni vi Asu mannfrekum inai. Hva meinaru me: "flk Vesturlanda keppist vi a hefta framleislugetu sna allan mgulegan htt me sjlfsskpuum lgum" ?

Hinn, 30.3.2008 kl. 00:20

31 Smmynd: Baldur Fjlnisson

"""WASHINGTON (Reuters) - Upcoming Treasury Department proposals to make the Federal Reserve the chief regulator of U.S. financial markets and give it sweeping new powers won praise on Saturday from the central bank and the head of the Securities and Exchange Commission."""

http://www.reuters.com/article/politicsNews/idUSN2836557720080329?feedType=RSS&feedName=politicsNews&pageNumber=3&virtualBrandChannel=0&sp=true

Hver hefur raun stjrna og marka stefnuna?

Hvers viri er sndarlri raun?

Baldur Fjlnisson, 30.3.2008 kl. 00:32

32 Smmynd: var Plsson

Hinn, lgurnar sem g nefndi eru t.d. koltvsringslosunarkvti og nausynlegar takmarkanir ntingu sjlfbrra aulinda, sem samkeppnislnd austri hunsa. Einnig t.d. verulegar takmarkanir vinnutma. Sama hvaa tilfinningar vi hfum til slks, stndum vi verr samkeppni vegna ess.

Framvirk kaup fyrirtkis mns gjaldeyri ( mti krnu) fr fram smanum vi gjaldeyrisdeild bankanna, en lka miki krossum, t.d. USD/JPY ea EUR/USD. etta voru bara elileg frjls viskipti, en ruust verulega gegn neytandanum. Vein voru lg fyrir 10 rum og spreadi sralti, v fr maur httgraur inn og t korteri ef heppnin var me manni. N arft a hafa kannski 40% ve, vinna ig gegn um hnausykkt spread kaupi og slu, greia trlegan vaxtamun ef mti krnu og han framvirkan kostna. g gat bara ekki moka fleiri milljnum essa tt. etta er raun bara lagi ef ert me krnunni, en ekki gera a dag nema nokkra daga. Krnubrfin eru milli banka, en t.d. Icesave og Edge reikningar eru lklega tskrir netinu, en allt er etta utan mns svis.

var Plsson, 30.3.2008 kl. 00:55

33 Smmynd: Sigurur Karl Lvksson

Jhannes:

"En hmark barnaskapsins er a halda a essi tegund stjrnunar sem vibum vi nna s ekki algjr FRJ'ALSHYGGJA. etta er nefnilega ekta frjlshyggja. Lti okkur frii mean vi grum en bjargi okkur egar allt fer hausinn. Mgrtur dma r heimssgunni sanna a.

g tla allavega a vona a teljir stjrn Bssa til frjlshyggjustjrnar ( ef ekki hef g gleymt a lesa einhvern kaflann stjrnmlafribkinni) og eir hlupu strax undir bagga me fyrsta bankanum sem fr hausinn."

, n hefur misst af kaflanum um frjlshyggjuna, eins og minntist . etta sem lsir er ekki frjlshyggja mnum bkum, alls ekki. v verur erfitt a ra mlin ef vi skilgreinum ekki hugtkin eins. Bssi snir stundum frjlshyggjutakta, en hann er svo langt fr v vera frjlshyggjumaura a eru engu lkt. g myndi aldrei mnu litla lfi fallast a sem Bssi gerir, world police og ess httar. N hvet g ig til a kynna r alvru frjlshyggju. g er sannfrur um a hn eftir a koma r skemmtilega vart. a er einn forsetaframbjandi Bandarkjunum sem heitir Ron Paul. Tkkau kaua. misskilur frjlshyggjuna Jhannes, vi bum ekki frjlshyggjurki og a ert sem arft a leirtta misskilning inn henni.

Hinn:

etta er greinagott svar hj r og auvita m finna vankanta essu, enda m segja a um almenna reglu s a ra, en ekki lgml. g einfaldlega einfeldni minni tri v a ar sem tilvistargrundvllur fyrirtkja gengur t a hmarka hagnainn sinn, s a hlutverk okkar a sna eim hva vi metum fari fyrirtkja. Mikill pottur er brotinn neytendavitund okkar og g kenni rkisvaldinu a vissu leiti um a. g held a ekkert fyrirtki megi sn mikils egar almginn ks me hverri einustu krnu sem hann eyir og g er fullviss a egar fram skir, veri etta stareyndin llum heiminum. A essu leiti uppfyllist a vissu leiti hugsjn Marx um alri reigana, .e okkur almgann, en ekki gegnum rkisvaldi heldur sjlfsprottnu nttrulegu skipulagi sem til verur meal okkarme aukinni reynslu frjlsu markashagkerfi og me minnkandi afskiptum rkisvaldsins. Michael Shermer gaf t ga bk um etta sem g get mlt me, Mind of the market.

Sigurur Karl Lvksson, 30.3.2008 kl. 01:00

34 Smmynd: haraldurhar

Sll Hinn.

J a er hgt a kaup og selja gjaldeyrir rauntma Etrade, en a er spred eim viskiptum. Eg hef ekki veri a versla gjaldeyrir sem daytrade, heldur sem stutku til lengri tma. Hef td. skuldsett mig sl. kr gangnvart kaupum erl. verbrfum.

Sustu viskipi er g tti gjaldeyrir var a selja sl.kr, og kaupa snskar ann 25. marz. Fru au viskipti fram genginu 1230,40. annig getur reikna t spredi.

Mr finnst Etrade hj Landsbankanum vera afargur til a eiga viskipi , og srstaklega essi fidus a geta keypt verbrf einni mynt og skuldsetja sig annari. Td. kaupa finnsk hlutabrf og skuldsetja sig US$

Eg hef nota til fjlda ra Ameritrade, til kaupa amerskum hlutabrfum, en er meir og meir a sna mr a Etrade hj Li.

Eg held a gjaldeyrismarkaurinn s meira og minna einn markaur, en teki skal fram g hef ekki mikla kunnttu eim viskiptum, og tel reyndar a stunda daytrade eim markai s ekki fri einyrkja, hr uppi klakanum. Tek bara stu til lengri tma, ea a sem kalla er stundum kalla swingtrade.

haraldurhar, 30.3.2008 kl. 01:23

35 Smmynd: Hinn

Sigurur Karl: a hefur veri snt fram prisoners dilemma leiknum a a hvort a eir sem a spila leikinn ekkjast ea tilheyra sama hpi skiptir miklu mli.

- Reyndar m geta ess framhjhlaupi a g held a a s styrkur slensku jarinnar a hr er t.l. mikil samkennd og flk getur t.l. miki identifiad sig me hvert ru. a er mikilvgt a flk sem a flytur til landsins ni a mynda tengsl eirri vdd samflagsins.-

hefur prisoners dilemma leikurinn sem a Dawkin byggir einnig veri spilaur ekki bara milli tveggja, heldur heils hps. Niursturnar eru r a a skiptir miklu mli hvort a hpurinn geti "refsa" eim sem a velja D .e. vilja ekki cooperatea einhvern vegin. vi virkar "good guy wins" ef a kvein skilyri eru uppfyllt ea kvenar leikreglur eru fyrir hendi, en a segja a a s lgml er vissulega of djpt rina teki.

a eru til fyrirtki eins og t.d. Wal-Mart sem a eru me lgt vruver, en eru nokkurn vegin a llu ru leyti eru bara yggjendur eim samflgum sem au eru. a vri hgt lngu mli a tskra nkvmlega af hverju au eru yggjendur t.d. greiir Val-Mart lgri laun en duga til framfrslu fyrir fulla vinnu og ltur Rki um a greia afganginn. essi fyrirtki hafa sum hver veri a stkka og enjast t aljamarkai. a er hgt a segja a essi fyrirtki su "selfish" ea darwinsk. Me nokkurri einfldun er hgt a segja a kaupandinn ea neytendurnir hegi sr lka "selfish" ea darwinskan htt .e. kaupi ar sem verir er lgst og horfi ekki nokku anna. skrifar:

"Vi eigum a hjlpa hvoru ru og refsa strax fyrirtkjum sem reyna a blekkja. Survival of the fittest er heppilegt oralag og ekki vi raunveruleikanum og upprunan sinn r Darwin en hefur veri kasta af llum lffringum dag, sj Dawkins."

Hvernig passar a vi etta?

Hinn, 30.3.2008 kl. 01:40

36 Smmynd: Sigurur Karl Lvksson

Hinn:

Nforast ga blanda saman selfish og survival of the fittest, g held a a eigi vi. g er vissulega v a vi hgum okkur alltaf nokku selfish, jafnvel egar vi virumst vera a gera gott. stan liggur einfaldlega v a egar vi bjuggum fornld minni veii/safnara hpum var genunum okkar til langlfis a snast ekki gegn hpnum okkar, ea valda neinum skaa. a kallai refsingu fr hpnum,og jafnveltskfun sem jafngiltidauadmi.aan er altrsiminn uppruninn a mnu mati og fleiri. tt umhverfi okkar hafi breyst me auknum flksfjlda, hefur essi einfalda regla ekki breyst, og vi sem jflag vanntum essa sterku samkennd okkar gagnvart nunganum me v a enforca henni me rkinu. a sem g skil vi Dawkins er a almennt gildir ekki survival of the fittest, ea allaveganna ekki nema sem eitt psl strra psluspili og hefur ekki au dmsdags hrif eins og margirjafnaarmenn halda oft.

Sigurur Karl Lvksson, 30.3.2008 kl. 02:08

37 Smmynd: Hinn

Sigurur Karl: fr hrs fr mr fyrir a benda msar heimildir og efni til lestrar. g tta mig reyndar ekki alveg llum tlkunum num afleiingum altrisma. "...og vi sem jflag vanntum essa sterku samkennd okkar gagnvart nunganum me v a enforca (enforce = to put or keep in force) henni me rkinu." Hva meinaru hr nkvmlega? a vri lka athyglisvert a heyra hvernig skilgreini Rki ea hva Rki er num augum. Lka hvort a telur a a s nttrulgml a Rki veri alltaf a vera annig.

Hinn, 30.3.2008 kl. 02:40

38 Smmynd: Hinn

Sigurur Karl: m bta v vi vegna ess a g s a hefur sp uppruna og run Selabanka hvort a hefur sp uppruna og run Rkisins?

Hinn, 30.3.2008 kl. 02:42

39 Smmynd: Sigurur Karl Lvksson

a sem g vi me enforcing er a vi setjum grynni af reglum, embttum og stofnunumtil ess a ganga n r skugga um a enginn veri fyrir skakkafllum. a sem a gerir er a vekja upp falskt ryggi og doa gagnvart byrg hvers og eins eigin lfi, heilsu og ekki sst heilbrigi ess samflags sem vikomandi br , sem er mjg mikilvgt. Nrtkasta dmi er flagskerfi. Rkinu hefur tekist a sannfra alla um a ef rki vri ekki til ess a hugsa um sem minna mega sn, myndi engin gera a og etta flk myndi bara deyja pappakssum t gtu. g held a a s algjrlega frleitt. g tel a allir finni hj sr rf til ess a leggja sitt af mrkum til ess a ganga r skugga um a samflagi s heilbrigt og flk sem arf alvru hjlp a halda fi hana gegnum frjls flagasamtk ea fr einstaklingum. egar rki setur upp hi svokallaa ryggisnet,sem g vill frekar kalla kngularvefinn, tryggt me vingunum og ofbeldi, kllum vi fram vrukri flki gagnvart nunganum og samflaginu, svona svipa og egar flk keyrir fram hj flki ney af v a a er alltaf einhver annar sem a bjarga flkinu, alltaf einhver annar sem a taka byrg samflaginu. etta m svo heimfra upp nnur rkisbatter, eins og heilbrigiskerfi og menntakerfi.

egar Evrpubar flu oki, ftktina, ofbeldi og ofrki Evrpu til Bandarkjanna 17-19 ld, var ekkert slkt kerfi ar a finna. skipulgu einfaldlega flki flagsjnustuna me frjlsum framlgum og upp r v spretta svo trarsfnuirnir Bandarkjunum sem stofna sptala, flagsjnustur, jnustu vi ftka og allskonar annarskonar jnustur sem er hverju samflagi nausynlegt, eins og jarafarir, manndmsvgslur, giftingar og skrningar. g held a etta s a vissu leiti stan fyrir v a bandrkjamenn eru svona heiftarlega trair. g er trleysingi og kann illa vi kirkjuna, en etta hlutverk hennarvar grarlega mikilvgt.

g ver a viurkenna a g hef aldrei sest srstaklega niur og skilgreint rki, en etta er gt spurning. tli g skilgreini a ekki bara me klassskum htti, a er handhafi rskiptingu rkisvaldsins. N vil g taka a fram a g er ekki a tala fyrir algjrum anarkisma. g tel a rki hafi hlutverk, helst vi a verja okkur hin fr ofbeldi af hndum annarra,innanlands me lggjafar-, dms-, og framkvmdarvaldinu, og erlendum me landvrnum. En etta vald sfellt a vera teki til endurskounar og stjrnarskr a tryggja a rki taki sr ekki vld umfram etta vg tel a a s nttrulgml a rki mun alltaf reyna a taka sr vld umfram a sem a arf. Rki mnum augum er bara aili markai sem hefur teki sr einokunarvald me hervaldi, vingunum og gnunum og selur okkur mikilvgustu jnustur sem samflagi arf, uppsprengdu veri og llegum gum og heldur auvita vldunum vegna ess a a rur menntakerfinu sem allir vera a ganga gegnum, og slr svo ryki augun okkur me v a lta okkur halda a vi hfum eitthva vald yfir eigin rlgum egar vi frum og kjsum. Vi erum raunar bara a kjsa millimismunandi rlahaldara og hfum engin vld. Yfir einkaailum hfum vi vld me veskinu okkar og vi kjsum me hverri krnu sem vi eyum. g tel a vera miki vald hndum einstaklings og g kalla etta kaptalskt lri til a agreina a fr rkjandi fulltralri. g vill einnig taka a fram a g tel ekki a Alingi s flk me etta hugarfar og jafnvel ekki slka valdagrgi. g tel a flestir stjrnmlamenn reyni a vinna a heilindum, en g tel a etta tilbna kerfi valdi v a tkoman veri einhver allt nnur.

g hef ekki sp srstaklega uppruna og run rkisins fyrir utan a sem maur ekkir af konungsveldum og jflokkaerjum. Ertu me eitthva srstakt efni um a?

Sigurur Karl Lvksson, 30.3.2008 kl. 03:45

40 Smmynd: Sigurur Karl Lvksson

g vil bta vi ru atrii t fr essu. g held a munurinn frjlshyggjumanni og ssalista, ea jafnaarmanni eins og eir vilja lta kalla sig, er hvernig sjlfsmyndin er. Jafnaarmenn sj sjlfa sig samflagi gegnum rki, .e rki er einhver samnefnari fyrir samflagi ogsamflagi mtar einstaklinginn. Nrtkasta skringardmi vri til dmis skopmyndamli Danmrku. Ef teiknar mynd af dauumspmanni ertu a mga persnulega mslima, tt hafir ekki sagt or vi hann persnulega. eir samsama srtrarbrgunum, .e samflagi eru trarbrgin og eir askilja sjlfa sig ekki fr v. Frjlshyggjumennskoa allt samflagi t fr einstaklingnum, .eeinstaklingurinn mtar samflagi og samflagi v aeins sjlfsprotti skipulag einstaklingsins. Jafnaarmaurinn virist frekar hugsa um samflagi sem eitthvert fyrirbri sem vi lifum og verum a alaga okkur a, ll sem eitt, og a ssvo hlutverk rkisins a sitja vi stri og sna tkkum til ess a breyta samflagsgerinni eftir behag. Frjlshyggjumenn hugsa um samflagi semeitthva semvi skpum me okkar frjlsa vilja sem einstaklingar og g tel a a sjlfsprottna nttrulega skipulag s miklu heppilegra og hitt rauninni gjrsamlega fatalt.

Sigurur Karl Lvksson, 30.3.2008 kl. 04:04

41 Smmynd: Hinn

Sigurur Karl: fr aftur prik fr mr fyrir a fra rk fyrir mli nu a sumar lyktanir su ef til vill dldi langsttar. Megin athugasemd mn er tengd v sem g skrifai hr a ofan:

" hefur prisoners dilemma leikurinn sem a Dawkin byggir einnig veri spilaur ekki bara milli tveggja, heldur heils hps. Niursturnar eru r a a skiptir miklu mli hvort a hpurinn geti "refsa" eim sem a velja D .e. vilja ekki cooperatea einhvern vegin. vi virkar "good guy wins" ef a kvein skilyri eru uppfyllt ea kvenar leikreglur eru fyrir hendi, en a segja a a s lgml er vissulega of djpt rina teki."

N gefum vi okkur scenario sem er annig a Rki t.d. slandi hefi dregi saman seglin flagsmlajnustu og a markanum vri treyst fyrir v a astoa sem lent hafa undir vegna t.d. slysa ea sjkdma samflaginu. Um vri a ra flk sem a hefi kjlfari lent fjrhagslegu skakkafalli og sti hllum fti bi fjrhagslega og heilsulega. N ert spurt:

a) Me hvaa peningum tti etta flk a kjsa me einustu krnu sem a eyir eins og orar a?

b) g skrifa hr a ofan a snt hafi veri fram a altrismi virki bara ef a heildin hefur tk a refa eim sem a velja D .e. velja selfishly og coopera ekki. Hvernig tti flki sem lent hefi undir a refsa t.d. strstu fyrirtkjunum ef a au myndu haga sr selfishly og neita a leggja nokkurn aur fram sem stuning?

San m bta vi spurningu vegna ess a nefnir Bandarkin sem nokkurs konar fyrirmyndarland mefer flks sem lent hefur undir lfsbarttunni. Telur a mefer Bandarkjana flki sem t.d. hefur ori fyrir barinu sjkdmum ea slasast s betri en mefer t.d. slands ea Skandinavskra landa? Telur a etta flk s hamingjusamara Bandarkjunum en slandi ea Skandinavu?

Hinn, 30.3.2008 kl. 10:27

42 Smmynd: Hinn

Sigurur Karl: a m meira a segja bta vi etta tveimur rum atrium:

c) g spuri hr a ofan hva tlair a bora ef a myndir kvea a kjsa ekki t.d. Haga ?

d) a sem setur fram ltur flk a miklu leyti sem neytendur. Ef a flk myndi kvea a spara krnurnar snar, vri a a skrpa kjrstai?

Hinn, 30.3.2008 kl. 10:48

43 Smmynd: Hinn

Sigurur Karl: enn eitt vibt

e) Srstaklega undanfrnum rum me tilkomu PR starfsflks, sem a ekktist varla ur fyrr, er a oftar en ekki reyndin a fyrirtki veitir t.d. x krnum gott mlefni, en eyir um lei 2x ea helmingi meira a kynna a a geri etta. mis fyrirtki sem a skora htt vinsldaknnunum hj jinni lta aldrei 1 krnu af hendi rakna n ess a auglsa a vel og rkilega. Hvernig passar etta inn tlkun na altrisma? Hvernig fittar etta saman vi mtevernguna sem telur a baki altrisma?

Hinn, 30.3.2008 kl. 11:05

44 identicon

Eftir framsguerindi vars hafa pallborsumrur stai hr til kl. 4 ntt. Held a eir sem hafa teki tt hafi mjg gaman af essu.

Legg v til a var komi hr me framsguerindi me reglulegu millibili t.d. alltaf fstudags kvldum.

Innlegg fr Baldri eru missandi enda gefa au vari og dpri sn mlin.

Sveinn hinn Ungi (IP-tala skr) 30.3.2008 kl. 11:22

45 Smmynd: var Plsson

Takk fyrir nturvinnuna, flagar! Sveinn, g hef etta huga, en maur tekur kannski ekki san eins mikinn tt umrunum eins og ntruhrafnarnir!

var Plsson, 30.3.2008 kl. 12:14

46 Smmynd: Sigurur Karl Lvksson

a) me eim peningum sem borgar rkinu nna fyrir a reka tani flagskerfi, ar sem str hluti flagsmanna arf ekki a vera ar. Strfurulegt hvernig velmegun og heilsa vex og vex og flagskerfi lka. Maur myndi tla a a ef anna hvort yxi, minnkai hitt, nema a flkj s ekki alveg heiarlegt.

b) Til ess eru dmstlar og ekki sst, gjafaml. Sum ml eru annig a lgfristofur geta grtt mikinn pening v a fara ml vi strfyrirtki og ef eir telja sig geta unni mli arf einstaklingurinn ekkert a borga. Kannski m nefna ml Erin Brockovich og ml missa gegn sgarettufyrirtkjum. ar fyrir utan er slur, sem er ein sterkasta flagslgregla samflagsins, til ess gert a fljtlega berst t truntuhttur rks fyrirtkis gegn vanmttugum einstaklingi og samflagi refsar fyrirtkinu vegna samhugar ess gagnvart eim sem minna mega sn. a m vera a etta virki ekki alltaf og a er enginn a tala um a allt yri fullkomi, a yri a minnnsta langt um betra en a er nna ar sem rki myndi rugglega taka afstu me fyrirtkinu ar sem aan koma peningarnir.

Vibtarspurning um BNA: g sagi svosum ekki a Bandarkin vru fyrirmyndaland eins og a er nna. etta er ekki baraspurningin um hver er hamingjusamastur. getur veri hamingjusamur me msum htti og agetur veri mjg misjafn hva gerir flk hamingjusamt.g er fyrst og fremst a tala um frelsi. Fangi getur verihamingjusamur. Hann arf ekkert a hugsa, fr mat og hefur ngan frtma, ea eiginlega bara frtma, en a kostar lka rosalegan pening a halda honum uppi. Er a hlutverk rkisins a tryggja hamingju? Ef svo vrigti rki bara slegi af alla vinnu og haldi bara botnlaust part alla daga. Rki m lka alveg leita leia til a gera okkur hamingjusm en g set ftin niur ar sem gera einn a rl til a knast rum, eins og mlum er htta nna.

Einnig orar spurninguna annig hvort mr finnist bandarska rki vera betra vi egnanna en hi skandinavska. g er nttrulega binn a vera a tala um hvernig rki ekki a koma a essu, annig a spurningin missir marks.

c) Ef g myndi kjsa a bora ekki hj Haga, myndi g bora hj fyrirtki sem Hagi ekki. ert samt vntanlega a meina hva g myndi gera ef Hagi tti allar matvruverslanir slandi og g hefi ekkert val. Hvernig kmist Hagi slka stu? AnnahvortkemstHagi essa stu me v a vera lang lang besta matslufyrirtki og allirslendingar vilja versla vi Haga, sem svarar spurningunni, ea rki hefur tryggt Haga einokunarrtt matvruslu. Slkt er ekki ekkt sgunni.En ef Hagi hafi komist essa einokunarstu me v a kaupa upp allar matslukejur landinu skjli ntur, getur tvennt gerst. Annahvort er flki alveg sama og hlutirnir eru breyttir, ea flki er ekki sama og hefur myndast gat markasrfinni sem Hagi getur ekki fyllt og stofnar bara matslukeju sjlfur. Taktu svo essa spurningu og veltu henni yfir heilbrigiskerfi. Rki hefur einokun heilbrigisjnustu, ea svona nstum v. Hvert tlar a leita ef vilt ekki eiga viskipti vi Rki ehf.? Kjsa? getur ekkert gert. ert a lsa me matvrumarkanum standi, sem g geri r fyrir a r lki ekki vi, sem lifir og hrrist jafnmikilvgum ttum lfs ns eins og heilbrigi og menntaml, en finnur ekkert athugavert vi a, jafnvel tt standi ar s margfalt verra en matvrumarkanum, v rki refsar r me ofbeldi og frelsisskeringu ef neitar a eiga viskipti vi . Ekki myndi Hagi hega sr svona.

d) Ef flk sparar krnurnar snar, eru a sterk skilabo t markainn. au eru:"a sem i eru a bja mr er alltof drt og g ks a eiga ekki viskipti vi ykkur, lkki veri." . g myndi frekar segja a spru krna er a skila auu. Kapitalskt lri tryggir v n ofbeldis, 100% kosningattku, ef a er ekki sterkt, veit g ekki hva. Skemmtileg spurning.

d) Altrismi er reyndar skilgreindur sem gverk sem framkvmt er n ess a svo virist sem a s sem framkvmir gverki gri neitt v. g get v ekki sagt a fyrirtki sem gefa f til ggerarmla su a gera a altrskt. En pldu samt v hva etta er sterkt. a verur, frjlshyggjusamflagi, bitbein milli fyrirtkja a gera sem allra mest fyrir samflagi. Hugsau r bara tvr verslanir me svipuu verlagi, nnur gefur 1% af hagnai til ggera samflaginu, en hitt gefur 10%. N getur vali um hvort fyrirtki vilt styja me krnunni inni. g fullyri a me essu fyrirkomulagi fengu ryrkjar, gamalmenni og arir sjklingar miklu miklu meiri asto fr samflaginu en a fr fr rkinu dag, sem smellir ig nmeri og hendir r inn stofnun ar sem skilur engan og bur eftir a drepist. g fullyri lka, t fr essu a velferarsamflagi hefur gert a a verkum a vi sem einstaklingar tkum ekki byrg eim sem eru sjkir og stand eirra, sem g tel afar slakt, s velferarfyrirkomulaginu algjrlega a kenna. Alltaf veri a ba eftir a rki geri eitthva essu.

Sigurur Karl Lvksson, 30.3.2008 kl. 14:05

47 Smmynd: Hinn

Sigurur Karl: rj stutt innlegg

1. g spyr:

"San m bta vi spurningu vegna ess a nefnir Bandarkin sem nokkurs konar fyrirmyndarland mefer flks sem lent hefur undir lfsbarttunni. Telur a mefer Bandarkjana flki sem t.d. hefur ori fyrir barinu sjkdmum ea slasast s betri en mefer t.d. slands ea Skandinavskra landa? Telur a etta flk s hamingjusamara Bandarkjunum en slandi ea Skandinavu? "

svarar:

"Einnig orar spurninguna annig hvort mr finnist bandarska rki vera betra vi egnanna en hi skandinavska. g er nttrulega binn a vera a tala um hvernig rki ekki a koma a essu, annig a spurningin missir marks."

g finn ekki hvar Rki kemur fram spurningunni minni. tt var vi va skilgreiningu Bandarkjunum/slandi og Skandnavu .e. jflaginu, sem a inniheldur Rki, fyrirtki og einstaklinga.

2. g spyr:

"a vri lka athyglisvert a heyra hvernig skilgreini Rki ea hva Rki er num augum. Lka hvort a telur a a s nttrulgml a Rki veri alltaf a vera annig."?

Getur veri a gefi r a Rki veri alltaf a hafa alla essa neikvu hluti sem lsir og farir san a gagnrna tfr v? Er ekki hgt a f hvaa niurstu sem er me og mti hverju sem er me svoleiis rksemdafrslu?

3. skrifar: "g hef ekki sp srstaklega uppruna og run rkisins fyrir utan a sem maur ekkir af konungsveldum og jflokkaerjum." Mr finnst a ttir a skoa run og hlutverk Rkisins sgulegu samhengi ur en leggur a til a leggja a ea hluta ess sem a hafa veri mrg hundru r a rast niur. g held a a s nausynlegt a skilja etta betur ur en flk leggur til a einhverjar tilraunir su gerar.

4. Vi erum alla vega a einhverju leiti sammla um a sem skrifar: "auvita m finna vankanta essu, enda m segja a um almenna reglu s a ra, en ekki lgml."

g skrifa

"a) nrri rannsknir t.d. hegun cleanfish, en Dawkins byggir miki hegun hans, sna eitt krsial atrii (gti lst essu mun nkvmar, en tek a mikilvgasta fram) sem er a til ess a etta virki arf a vera raunverulegt val sem m vari samhengi skilja sem svo a margir algjrlega hir ailar urfa a spila bi frambos og eftirspurnarmegin markanum. Rnfiskur sem a cleanfish btur sm hold af arf a geta synt burtu og vali annan cleanfish. annig virkar etta lka nttrunni kralrifinu. Stri vandinn slandi er nkvmlega etta a:

a1) ailar eru ekki ngu hir, heldur virkar etta eins og a allir hinir cleanfisharnir rifinu myndu horfa cleanfish bta rnfiskinn og egar rnfiskurinn kmi til eirra myndu eir geta samrmt vibrg sn og lka biti hann. Rnfiskurinn myndi v ekki geta tt viskipti vi neinn han cleanfish og yri neiddur til ess a beygja sig undir samr cleanfishana og a leyfa cleanfishunum a bta sm hold af sr.

a2) ailar eru of fir til ess a raunveruleg samkeppni takist. "

Getur veri a a sem ert a lsa gildi srstku og frekar einfldu, nnast frilegu umhverfi eins og t.d. kralrifjum, en ekki flknu praxtsku umhverfi eins og slensku efnahagslfi? Ef svo vri myndi essi kenning n hljta smu rlg og kommnisminn.

Hinn, 30.3.2008 kl. 16:27

48 Smmynd: Sigurur Karl Lvksson

1) Ok, g hef lesi eitthva vitlaust spurninguna. Enn treka g a a g er ekki a tala fyrir v a leggja niur rki allri sinni mynd, svo a s n hreinu. g bendi bara sem svar vi essari spurningu, a sem g sagi ur, .e varandi hamingjuna: "Rki m lka alveg leita leia til a gera okkur hamingjusm en g set ftinn niur ar sem gera einn a rl til a knast rum". Mli me hamingjuna er a hn kemur a langstrstum hluta innan fr, ekki fr ytra umhverfi. a m merkja me rannsknum sem hafa veri gerar fngum og lottvinningshfum. Svotilundantekningarlaust fer bi fanginn og vinningshafinn aftur a hamingjustig og hann hafi ur en merkisatbururinn gerist. g segi v aftur, etta snst ekki um hamingju, heldur frelsi. Hamingjan er allt nnur umra og allslakur mlikvari gi stjrnafyrirkomulaga. g get samt bent a hamingja sem felst auknum valmguleikum frjlshyggjurkis fylgir eins og margt anna, lgmlinu um fallandi jaarnytjar, .e enginn valmguleiki = engin hamingja, rtt magn valmguleika = hmarks hamingja og of miklir valmguleikar = fallandi hamingja. Hinsvegar leysir frjlshyggjusamflagi etta v mrg fyrirtki eru farin a selja einfaldleika me mjg gum rangri, sju Google, eitt allra vinslasta fyrirtki heiminum. Motti eirra er"Be Good" og eir lifa eftir v.ess vegna tri g v a ar sem vi sem einstaklingar metum hamingju okkar mikils, munu fyrirtki auknu mli stilla sig af annig a eir hmarki hamingju sem flestra, enda s a eim hag ar sem hlutverk eirra er a skila sem mestum hagnai, eir gera a ekki n viskiptavina n me hamingjusama viskiptavini. Sju, markaurinn leysir etta a lokum, vi urfum ekkert einhvern alvitran embttismann me puttanna stjrntkkunum, segjandi okkur hva vi megum og megum ekki gera eins og vi sum roskaheft smbrn, vi urfum bara sjlfsprotti nttrulegt skipulag og afskiptaleysi besservissara me byssur og ofbeldi.

2) g hef ekki alltaf veri frjlshyggjumaur. etta er hugmyndafri sem g rai me sjlfum mr og svo fann hn mig heild sinni. ur en g vissi hva frjlshyggja vri fylgdist g me frttum landi stundar eins og allir arir ogkynnti mrmannkynssgu af miklum eldm. egar g kynnist hugmyndafri frjlshyggjunnar og vsindum fellur etta nnast allt raunrtta mynd af raunveruleikanum. Auvita eftir a ver g a viurkenna a g horfi alla atburi gegnum gleraugu frjlshyggjumannsins, enda er a mitt hugarstand nna. etta gera allir, lka. En g get alveg sagt r a a g vfengi skoanir mna mjg reglulega og les mr til um rksemdir gagnrnisradda. Ekkert af v hefur hagga vi rkum frjlshyggjunnar. En hvaa stjrnkerfi er best er ru sti hj mr eftir siferilegri skyldu minni a vera frjlshyggjumaur. a einfaldlega samrmist ekki sterkri siferiskennd minni a beita rum ofbeldi og vingunum til a n fram v sem g, ea arir,vilja n fram, veri a peningar easamhjlp ea hva sem rkinu dettur hug. g rauninni skil ekki hvernig flk getur stt sig vi svona siferisbrest og fundist a bara allt lagi, ea nausynlegt ea eitthva annig. Varandi spurninguna um hvort maur gti ekki bara fengi hvaa niurstu sem er ef maur gefur sr bara a eitthva s satt byrjun, ea annig skil g hana, er svari auvita j, vissulega, en grundvllur upphafspunkts mns umrunni er byggur mjg sterkum rkfrilegum grundvellir og sterkri sgulegri skringu, anna en t.d biblan. Allir vera a byrja einhversstaar, me einhvern grunn og bera svo niursturnar saman vi sgulegt samhengi. etta hefur aldrei vafist fyrir frjlshyggjumnnum og munt eiga mjg erfittme a rkra sgulegt og rklegt samhengi vi frjlshyggjumann sem er betri a sr en g.

3) N skildi g reyndar ekki alveg spurninguna na. g hlt a vrir me einhverja djs heimildarmynd um sgu og run rkisins. g hef kynnt mr sgu bara jafnvel og sennilega betur en flestir. g er ekki a draga essa kenningu upp r einhverjum galdrahatti. bakvi hana er lng run margra manna og heil grein hagfrinnar kennd vi austurrska hagfriliggur til grundvallar. N ertu aeins a gera v skinn a g ekki ekki sgunangilega vel til a vita hva g er a tala um. g get allaveganna, n ess a eya of miklu pri essa spurningu, nefnt a a sgulegu samhengi hafa flest str veri h nafni frelsisins einni mynd ea annarri og a a var bandarska rkisstjrnin, ekki bandarskur almenningur sem rist inn rak, sem og ll nnur str, a er alltaf ein stjrnvld a rast nnur og notar til ess grandvaran og trgjarnan almenning sem fallbyssufur. Ferill rkistjrna er afleitur sgulegu samhengi og er ekkert skrri dag.

4) Ekkert er fullkomi essum heimi og g er ekki a tala fyrir hinu fullkomna himnarki ar sem ljnin og lmbin leika sr tnblettinum, svona eins og hugmyndir Votta Jehva. g er bara a tala fyrir frelsi og mannlegri reisn, ekkert anna.

a1) Ef okkur finnstsem samflagi a a s heppilegt a fyrirtki su of hir, kjsum vi um a me krnunni. Ef vi gerum ekkert og verslum fram vi essa hu aila, erum vi stt vi a. Ef hinsvegar vi metum til fjr a a hafa ha aila opnast sylla markanum sem hu ailarnir geta ekki fyllt.

a2) Enn er a okkar hndum a taka kvrun um a hvort okkur lka etta ea ekki, ef ekki stofnar einhver ntt fyrirtki. Helsta sta fyrir fkeppni slandi er a mnu mati verndarstefna rkisins, sju bankana, a er mjg erfitt a opna viskiptabanka slandi vegna tengsl eirra vi rki og rautagangan sem aili arf a ganga fyrir rki er mikil. Allstaar ar sem rki er, er veri htt og samkeppni ltil ea engin, heilbrigisjnustan, menntakerfi, landbnaurinn o.s.fr, hversvegna lkkar bara og lkkar veri fyrir tlvuvrur? g fullyri a a a er slenska rki sem heldur uppi fkeppni slandi, svo einfalt er a. a er mn sannfring en arir vera a gera a upp vi sig sjlfir.

"Getur veri a a sem ert a lsa gildi srstku og frekar einfldu, nnast frilegu umhverfi eins og t.d. kralrifjum, en ekki flknu praxtsku umhverfi eins og slensku efnahagslfi? Ef svo vri myndi essi kenning n hljta smu rlg og kommnisminn."

Tja, hva g a segja vi essu. Gtir svara essu gagnvart inni hugmyndafri um stjrnml? Kommnisminnmisreiknai v miur mannskepnuna allsvakalega, hldu a manninum vri frelsi sitt ekkert heilagt, anna kom n daginn, fyrir utan a hve hrikalegt skipsbrot kommnisminn tti efnahagsmlum. Karl Marx gleymdi einfaldlega a gera r fyrir jnustustrfum sem er strstur hluti starfa dag. Allar hugmyndafrir geta veri rangar og rlg eirra svona og hinsegin, en enn treka g a a er frelsissjnamii sem rur hj mr, g er sansannfrur a efnahagslega er frjlshyggjan lklegust til a skila sem flestum frjlsum og ofan ftktarmarka, saga vesturheims snir a mjg greinilega. Vandamlin hefjast egar flk fer a reyna a handstra llum rum.

Sigurur Karl Lvksson, 30.3.2008 kl. 19:40

49 Smmynd: Hinn

Sigurur Karl: g mun vi tkifri reyna a skoa suma linkana sem hefur sett inn t.d. ennan me Milton Friedman. Hins vegar finnst mr a vera talsverur galli hj r vinur a:

"egar g kynnist hugmyndafri frjlshyggjunnar og vsindum fellur etta nnast allt raunrtta mynd af raunveruleikanum. Auvita eftir a ver g a viurkenna a g horfi alla atburi gegnum gleraugu frjlshyggjumannsins, enda er a mitt hugarstand nna. etta gera allir, lka."

g held a a s hverjum manni hollt a reyna a taka niur gleraugun og horfa hlutina me opnum og eins hlutlausum augum og hgt er og n ess a dma fyrirfram.

g skrifa:

"Getur veri a a sem ert a lsa gildi srstku og frekar einfldu, nnast frilegu umhverfi eins og t.d. kralrifjum, en ekki flknu praxtsku umhverfi eins og slensku efnahagslfi? Ef svo vri myndi essi kenning n hljta smu rlg og kommnisminn."

skrifar:

"Tja, hva g a segja vi essu. Gtir svara essu gagnvart inni hugmyndafri um stjrnml?"

g held a soldi "extreme" hugmyndafri eins og s sem setur fram s lagi ef a menn viurkenna eins og virist, rtt fyrir allt sem hefur mti v gera , a t.d. Rki eigi rtt sr. Svona framhjhlaupi, er athyglisvert a skv. bloggsunni inni vinnuru hj Rki/sveitarflagi. Einnig ef tlunin er a reyna a bta og laga rkjandi kerfi n ess a kollvarpa v ea leggja stra tti ess niur. Hins vegar finnst mr lka a raunveruleikinn s flknari en svo a a s hollt a setja upp einhver filter gleraugu og reyna a yfirfra stefnu sem bygg er einfldunum yfir miklu flknari kerfi. Sem dmi a tlka hegun cleaningfish kralrifjum mjg vtt allt ru og flknara umhverfi sem mannlegt samflag er.

finnst mr a hafir ekki alveg svara v sem a snt hefur veri fram egar margir spila saman prisoners dilemma .e. a crusial er a hpurinn hafi einhver tk a refsa eim sem velja D=defect. a m lta svo a a s valdbeiting ( orar a held g me ofbeldi) a neya flk t.d. til ess a greia skatta. Hins vegar virist einhvers konar valdbeiting fjldans yfir eim sem defecta vera nausynlegt skv. essum rannsknarniurstum.

Hinn, 30.3.2008 kl. 21:40

50 Smmynd: Sigurur Karl Lvksson

skrifar:

"g held a a s hverjum manni hollt a reyna a taka niur gleraugun og horfa hlutina me opnum og eins hlutlausum augum og hgt er og n ess a dma fyrirfram."

g geri a iulega, g var ekki a fatta frjlshyggjuna gr, g er binn a hugsa um etta ansi langan tma. Og etta er alveg rtt hj r, verst hva fir fara a essu fordmi. Sju til, g b jafnaarssalkerfi, g veit allt um a og hvernig a virkar, annig a g get ekki veri vndur um a hafa ekki skoa mlin fr llum hlium. ea skilji ekki hugmyndafri, g skil hana nkvmlega upp hr. En ert a tala dlti niur til mn arna og g kann v illa.

Mr finnst frjlshyggja vera fjarri v a vera einhver extreme hugmyndafri, hn var a vissu leiti vi li hr sundir ra ur en menn fru a fatta a hvernig eir gtu komi vilja snum yfir heilusamflg manname rkisvaldinu. Hn er bara extreme num huga a v a hn hugsanlega samrmist ekki num hugmyndum. etta er allt in the eye of the beholder, er a ekki?

g vil leirtta ig, g vinn sem kennari einkaskla. g hef kennt opinberum skla og a geri g ekki aftur.

a getur veri mjg hollt a mnu mati a setja stundum upp filtergleraugu. g er alinn upp vsindum og ar er a iulega gert til ess a draga t almenna reglu. Svo eru gleraugun tekin niur og a athuga hvort reglan sem mtair standist prfanir. a gerir frjlshyggjan mjg vel a mnu mati. a er ekki stan fyrir v a g er frjlshyggjumaur, heldur er a, sem fyrr, rttltiskennd mn og siferisvitund, ekki praktskar stur, tt r virast fylgja frbrlega eftir. g er .a.l ekki sammla r a a s ekki gott a skilja heiminn, ea samflagi me einfldum reglum, g tel a vera einu leiina, annig er a gert llum vsindagreinum og samflagi ltur ekkert rum lgmlum hva a varar.

etta me sasta atrii. Vi refsum fyrirtkjum sem defecta me buddunni okkar, annig a vi hfum ll vldin okkar hndum, eins og a a vera. Vi refsum einstaklingi sem defectar me v a leggja ekki til samflagsins, me flagslegri tskfun gegnum slur, eitthva sem g held a s jafnvel verri refsing en fangelsi. Svarar etta essu ea er g enn a misskilja ig?

Sigurur Karl Lvksson, 30.3.2008 kl. 22:37

51 Smmynd: Sigurur Karl Lvksson

g vil lka rtta a g er ekki a tala um a kollvarpa neinu kerfi einni nttu. Breytingar tt a frjlshyggju taka langan tma og vi verum a sitja og ba mlningin sem vi mluum okkur t horn me, orni. a er enginn a tala um a henda gmlu eignarlausu og lfeyrislausu flki t gtuna. Frekar a fara a setja sm hugsun forgangsml samflaginu. Vi erum a greia allskonar andskotans vtting um hvippinn og hvappinn, byggjandi einhver peruhs sem einkaailar geta alveg gert.Vi erum a skila svakalegum hagnai rkissj n ess a lkka skatta mti, rki a vera reki nllinu en ekki sem eitthva grafyrirtki.

Sigurur Karl Lvksson, 30.3.2008 kl. 22:48

52 Smmynd: Hinn

Sigurur Karl:

mr finnst a sem skrifar rast rtta tt og a vera soldi hfstilltara.

Vissulega rtt me vsindi og einfaldar reglur. g gagnrni samt yfirfrslu reglum og ofuherslu far einsleitar reglur sem eiga vi mjg einfldu umhverfi yfir miklu flknara umhverfi. Margt af v sem vsa er eru ekki rannsknir mannlegu umhverfi ea samflagi.

Defecta - hva ef a allir rkustu defecta og skilja sem eru mestir underdoggar t.d. veikir og slasair ea hreinlega gamlir eftir? Rssland var mjg hratt ultra hgrisinna tma Jeltsns me eim afleiingum a gamla flki tti vart til hnfs og skeiar. essum prisoners dilemma leikjum ar sem a margir spilarar eru refsa defecterarnir ekki hvorum rum. Sem s eir rku sem a defecta munu ekki refsa hvorum rum og underdoggarnir geta a ekki ea hva? myndi a sem lsir sennilega bara virka hellinum forum daga, eins og nefndir a essi kenning tti rtur snar a rekja, ar sem allir eiga samskipti vi alla og ekki lagskiptu jflagi ar sem a eir rku eiga lti samneyti vi sem eru mestir underdoggar (mr finnst einn af kostum slands vera a etta t.l. lti vi hr m.v. va erlendis). Bottom line er a a er erfitt fyrir ig a rkstyja afhverju Rki tti ekki a innheimta skatta me valdi.

Hinn, 30.3.2008 kl. 23:11

53 Smmynd: Hinn

Sigurur Karl:

eitt vibt - vsindum er stundum lkt vi psluspil ar sem markmii er me einfldum reglum a finna eitt og eitt psl einu. Ef vi gefum okkur a vi sum a reyna a finna t hvernig fll ltur t, en erum bara komin me halann, er a ekki mjg gfulegt a veifa halanum og hrpa svona ltur fll t! Eins er a ekki mjg gfulegt a skoa bara kveinn hluta litrfins .e. einstaklingsfrelsi og reyna a halda v fram a a s heildarmyndin.

Hinn, 30.3.2008 kl. 23:23

54 Smmynd: Sigurur Karl Lvksson

Saga falls Sovtrkjannafinnst mr alls ekki lsa frjlshyggjunni neinn htt. a er lka frekar blekkjandi a kalla frjlshyggju fga-hgrisinnaa, ar sem hgri tknar hj mr opi hagkerfi, en ekki endilega frelsi einstaklingsins a ru leiti, dmi:Kna og Rssland dag. Gamla flki hefur aldrei tt til hnfs og skeiar Rsslandi, fyrr en kannski sastliin rf r, kk s opnum markai. a sem gerist Sovt vi fall ess er a aulindum jarinnar var komi hendur Oligakana til ess a halda eim fr kommnistunum ingi sem voru nstum bnir a n vldum aftur. Og enn sannast a sem g segi me rkisvaldi, eyileggingarmttur ess er vijafnanlegur og sejandi og a er alltaf rkisvaldi sem spar peningunum fr hinum ftku til hinna rku.

En hva varar a a allir rkir taki sig saman og defecta alla ftka ykir mr frnlega langstt. Heimurinn skiptist ekki bara rka og ftka.

skrifar:

"Bottom line er a a er erfitt fyrir ig a rkstyja afhverju Rki tti ekki a innheimta skatta me valdi."

a er jafn auvelt fyrir mig a fordma a eins og a vri auvelt fyrir iga fordma ef g gengi a r me byssu og beindi henni a hausnum r og krefi ig um pening fyrir lyfjum handa veikri mmu minni. Ef sr a ekki, er g hrddur um a vi munum aldrei n neinum sameiginlegum fleti essari umru, til ess er siferismat okkar algjrlega sitthvorri sunni.

Sigurur Karl Lvksson, 30.3.2008 kl. 23:52

55 Smmynd: Sigurur Karl Lvksson

skrifar:

"eitt vibt - vsindum er stundum lkt vi psluspil ar sem markmii er me einfldum reglum a finna eitt og eitt psl einu. Ef vi gefum okkur a vi sum a reyna a finna t hvernig fll ltur t, en erum bara komin me halann, er a ekki mjg gfulegt a veifa halanum og hrpa svona ltur fll t! Eins er a ekki mjg gfulegt a skoa bara kveinn hluta litrfins .e. einstaklingsfrelsi og reyna a halda v fram a a s heildarmyndin."

Ja, n finnst mr gi rkrnanna fara halloka. heldur ekki a g s hrna einn t horni a reyna a sna fram a frjlshyggjan er g? a liggja a baki rotlausa rannsknir sunda vsindamanna hagfri, lffri, taugaslfri og fleira bak vi a sem g er a benda r . g held ekkert bara halann og segist vita nokku. ar fyrir utan snst etta, enn og aftur, ekkert um a, heldur bara a g fi a lifa me reisn og frjlsog laus vi afskiptasemi og vingaa falska gmennsku annarra svo lengi sem g hefti ekki frelsi eirra.

Sigurur Karl Lvksson, 31.3.2008 kl. 00:00

56 Smmynd: Hinn

Sigurur Karl:

eitt af v sem a veldur v a mr finnst etta vera extreme skoanir og nnast eins og srtrabrg er a presenterar etta annig a raun er ekki hgt a prfa kenninguna sem heldur fram:

1. Skv. r virkar etta sem lsir ekki svona dag vegna ess a Rki hefur au hrif flk a a hjlpar ekki t.d. sjkum og slsuum. essu vri vntanlega hgt a halda fram anga til a Rki hefi veri afnumi algjrlega, sem mr skilst a viljir ekki heldur. ar sem Rki var nnast afnumi .e. Rsslandi virist vera sammla mr a a hafi ekki gerst a underdoggs hafi veri hjlpa t.d. gamalmennum.

2. g hef treka bent niurstur tilrauna me flk og einnig hermana prisoners dilemma me marga spilara. r eru annig a ef a fjldinn hefur ekki neitt vald til a refsa, munu menn defecta. svarar essu me: "En hva varar a a allir rkir taki sig saman og defecta alla ftka ykir mr frnlega langstt." Niursturnar eru essar, langstt or not.

Ef beinir byssunni a hausnum mr, erum vi vntanlega ekki lengur altruism plingum er a? erum vi lka kominn allt annan leik en prisoners dilemma me mrgum spilurum .a. a er algjrlega fjarstur samanburur.

g bendi concrete niurstur nlegra tilrauna og rannskna. bentir myndband sem g horfi sem virist vera mjg gamalt og alla vega a einhverju leyti relt. a er v erfitt a halda v fram a essar vsindagreinar sem nefnir styji ml itt. Hvort a ert einn horni ea ekki - ef etta fri eftir v, myndi jrin snast kringum slina?

Hinn, 31.3.2008 kl. 01:04

57 Smmynd: Sigurur Karl Lvksson

Jja takk fyrir mig, etta er ori leiinlegt, ert farinn a sna t r v sem g segi. etta var mjg skemmtileg umra framan af. En virist hugasamur og g hvet ig til a halda fram a kynna r frjlshyggjuna svo getur n afneita henni me einhverjum betri rkum en etta. Takk fyrir mig.

Sigurur Karl Lvksson, 31.3.2008 kl. 01:28

58 Smmynd: Georg P Sveinbjrnsson

Afar hugaver umra.

Georg P Sveinbjrnsson, 31.3.2008 kl. 02:14

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Höfundur

Ívar Pálsson
Ívar Pálsson

Viðskiptafræðingur með útflutningsfyrirtæki, en grúskar í flestu.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband