Engin vi­skipti, enginn me­ bein Ý nefinu

Flest sem gert er til brß­abirg­a ver­ur varanlegt, sbr.gjaldeyrishaftal÷gin illu. LÝfi­ okkar Ý nřja litlaFiskaburid fiskab˙rinu heldur ■annig ßfram, enda verndar ■a­ okkur frß ÷llum hv÷lunum og hßk÷rlunum Ý hafinu mikla. Gjafarinn mikli, IMF fˇ­rar okkur me­ lßnslofor­um en engin vi­skipti eru me­ krˇnuna, enda byggir n˙verandi mˇdel ekki ß vi­skiptum, heldur ß rÝkisstřringu Ý skjˇli IMF.

En ■essi sŠta gervitilvera sem b˙in var til vi­ hruni­ er verulega kostna­ars÷m. Blekkingargengi krˇnunnar hefur hßan beinan vaxtakostna­, en ■ar a­ auki verulegan ˇbeinan kostna­, ■ar sem vi­skipti st÷­vast Ý ■jˇ­fÚlagi sem er ekki samkeppnishŠft vi­ umheiminn.

Efnahagskerfi annarra landa ri­a til falls. ═sland ver­ur a­ fella gengi krˇnunnar til ■ess a­ geta ßtt vi­skipti vi­ a­rar ■jˇ­ir og styrkt innvi­i sÝna aftur, en undanbrag­alaust a­ hafna Icesave samningum e­a ÷­rum vafas÷mum gj÷rningum, ■ˇtt vi­skiptarß­herrann sem sag­i rÚttilega af sÚr hafi sta­fest ßbyrg­ rÝkisins Ý brÚfum fyrir falli­. Hann fˇr langt ˙t fyrir umbo­ sitt og vi­ erum ekki bundin af ■annig afargj÷rningi.

Auglřst er eftir stjˇrnmßlamanni sem ■orir a­ standa ß rÚtti Ýslenska rÝkisins til sjßlfstŠ­is. Hann e­a h˙n mun spara kynslˇ­unum milljar­atugi, m÷rg ■˙sund mannßr Ý vinnu. Sřni­ fram ß ■a­ hver ■etta getur or­i­.


mbl.is Engin vi­skipti ß gjaldeyrismarka­i
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

Athugasemdir

1 Smßmynd: Jˇn Steinar Ragnarsson

Vaxtastefnan haf­i j˙ fyrir talsvert l÷ngu prŠsa­ i­na­ og verga ver­mŠtask÷pun ˙t af marka­num, svo ekki er ■a­ a­ batna a­ minnsta kosti.á Íll ßhersla var ß talnaleikjum jakkafatafˇstranna og til a­ vi­halda loftinu Ý uppblßsnum k÷stulum Oligarkanna og ■jˇfanna.

Vi­br÷g­in hafa nßnast veri­ s˙ a­ st÷­va klukkuna. Eitthva­ rˇtŠkt ver­ur a­ gera og ■vÝ tilliti ver­a menn a­ hugsa: Hva­ mun ˇhjßkvŠmlega ver­a ni­ursta­an af ■essu ßstandi til langframa? Er vert a­ grÝpa til rß­stafana strax, sem fß ■ß ni­urst÷­u tÝmabundi­┤og byrja a­ vinna sig ˙t e­a eigum vi­ a­ draga tort˙rinn ß langinn me­ tilheyrandi varanlegum skemmdum.

T.d. var­andi h˙snŠ­islßnin. ┴ a­ leyfa lßnunum a­ ■ensjast ˙t langt fram yfir eignaver­ ■ar til enginn getur e­a sÚr vit Ý a­ borga og bankarnir ■ar me­ a­ ver­a af innkomunni ogáinnanrÝkisvi­skiptin af fjßrstreyminu, ■ar til fyrirtŠkin loka, menn missa atvinnuna og allt hrynji?

E­a: Er td. hŠgt a­ taka ver­tryggingu af lßnum ˙r sambandi (eins og launin voru j˙ tekin ˙r sambandi ß 9. ßratugnum.) Lßta vÝsit÷lu■ensluna ß lßnum ganga til baka aftur Ý Oktˇber og fŠra lßnin a­ raunvir­i eigna?á Ůß ykist grei­slugeta fˇlks og kaupmßttur, sem skila­i sÚr inn Ý vi­skiptin, fyrirtŠki nŠ­u a­ halda sjˇ og bankarnir fengju eitthva­ Ý sta­ einskis.

Vona a­ ■˙ skiljir hva­ Úg er a­ fara. Samhli­a ■essu ver­ur a­ lŠkka vexti til samrŠmis vi­ helstu marka­i til a­ li­ka fyrir samkeppnishŠfni ˙tflutningsins og auka gjaldeyristekjur.

Ergo: Eigum vi­ a­ halda Ý sama ßstand og lßta alla tapa, e­a eigum vi­ a­ grÝpa til rˇtŠkra a­ger­a sem vir­ast sßrsaukafullar ß bla­i en koma Ý veg fyrir algert meltdown?

Svona a­ger­apakka vir­ist enginn hafa sett fram Ý einhverju samhengi. Kannski ■urfa menn a­ taka sig til og semja ■etta fyrir stjˇrnina. Samt÷k atvinnulÝfs og verkafˇlks ■urfa ■ar a­ stilla saman strengi me­ ÷­rum hagsmunasamt÷kum Ý sta­ ■ess a­ setja sÝnar kr÷fur ˙r smahengi vi­ annarra.á Er ekki kominn tÝmi ß a­ spřta Ý lˇfana?

Jˇn Steinar Ragnarsson, 4.3.2009 kl. 16:47

2 Smßmynd: Jˇn Steinar Ragnarsson

Vandi er fyrir h÷ndum me­ myntk÷rfulßnin og ■a­ ver­ur a­ beila ■au ˙t me­ langtÝmasamningum vi­ erlenda lßnadrottna, sem eru Ý s÷mu st÷­u og bankarnir hÚr me­ a­ velja ß milli einhvers e­a ekki neins.á Lßnin ver­ur a­ fŠra heim eins fljˇtt og hŠgt er og Úg er viss um a­ allir a­ilar munu sjß akk Ýá ■vÝ.á N˙ er ßhŠttufjßrm÷gnun evrˇskra banka Ý mi­evrˇpu (gamla komm˙nistablokkin) a­ falla ß ■ß ßn ■ess a­ menn fßi r÷nd vi­ reist. Ůar getur enginn borga­.á Menn standa a­ger­arlausir Ý sta­ ■ess a­ semja ß me­an allt ri­ar til falls.

á AusturrÝkismenn eru me­ 70% af GDP Ý slÝku drasli og eitthva­ ver­a ■eir a­ gera. ╔g held a­ allir okkar erlendu lßnadrottnaráver­i Ý svipa­ri st÷­u brß­um ef ekkert ver­ur a­ gert.á Au­vita­ borgum vi­ ekki Icesave heldur. Ůa­ er ekki frŠ­ilegur m÷guleiki og menn ■urfa bara a­ sřna ■ann hei­arleika a­ ■ora a­ segja ■a­. Vi­urkenna st÷­una Ý sta­ ■ess a­ vera Ý afneitun.

Hva­ er hŠgt a­ gera? er hŠgt a­ flytja ■essa skuldbindingu ß kennit÷lu og gera hana fallÝtt? Lßta einn banka r˙lla e­a svo? Vi­, rÝki­, getum ekki bori­ ßbyrg­ ß ■essu og gßfum ekkert umbo­ til ■ess.

Jˇn Steinar Ragnarsson, 4.3.2009 kl. 16:59

3 Smßmynd: Jˇn Steinar Ragnarsson

Ůa­ er b˙i­ a­ leggja hald ß ■essar ßbyrgu fjßrmßlastofnanir Ý Bretlandi og Hollandi og skipta gˇssinu. ┴ ■a­ ekki a­ vera nˇg til l˙kningar?á Hva­ eru menn a­ tala um a­ eigi eftir a­ borga?á Kenneth Rogoff sag­i a­ 150% neikvŠ­ skuldasta­a gagnvart GDP vŠri ˇumrŠ­anlega gjald■rot, en vi­ erum a­ fßst vi­ 300%.á Hvers vegna eru menn ekki a­ nß ■essu? Hva­ Štla breska og hollenska rÝki­ a­ gera? Koma til Ýslands og hir­a fj÷llin? (Hollendingar b˙a a­ vÝsu vi­ fjallaskort)

Jˇn Steinar Ragnarsson, 4.3.2009 kl. 17:06

4 Smßmynd: Magn˙s Sigur­sson

N˙ duga ekki stjˇrnmßlamenn gŠrdagsins sem ■vÝ mi­ur eru a­ bjˇ­a fram krafta sÝna sem aldrei fyrr.áá╔g sting ■vÝ upp ß ═vari Pßlssyni og Jˇni Steinari Ragnarsyni.

Magn˙s Sigur­sson, 4.3.2009 kl. 17:13

5 Smßmynd: Jˇn Steinar Ragnarsson

Ůarf svo a­ fella gengi­? Ůarf se­labankinn bara ekki a­ hŠtta a­ falsa ■a­? Annars er ■a­ vÝst a­ eitthva­ me­alhˇf ver­ur a­ fara ■arna Innlendur i­na­ur er hß­ur a­flutningi lÝka og spurning hvort a­ fyrirtŠkjum yr­i mismuna­ me­ ■essu e­a a­ ■a­ ger­i jafnvel ˙taf vi­ einhver. LŠgra gengi getur ekki veri­ ˇumdeilanlegt, ■ˇtt Úg skilji ■Ýn vi­horf ˙tfrß ■inni grein.

Fyrirgef­u svo hva­ Úg svÝna ˙t hja ■Úr. Manni er bara fari a­ langa Ý till÷gur Ý sta­ gagnrřni. Horf­iru ß Rogoff Ý gŠr? (sjß ß vef ruv) Hann var ansi afdrßttarlaus var­andi Evrˇpubandalagsa­ild Ý st÷­unni og kalla­i ■a­ hreinlega "Suicide."á Vi­ erum ■ß ekki alvitlausir Ý mßlflutningi okkar.

Jˇn Steinar Ragnarsson, 4.3.2009 kl. 17:22

6 Smßmynd: ═var Pßlsson

áá Magn˙s, Úg ■akka trausti­, en draumasta­a mÝn er ekki Ý stjˇrnmßlum. Atvinnu- stjˇrnmßlafˇlk fˇrnar sÚr Ý ˇ÷ryggi­ og persˇnulegu lei­indin sem sß bransi er gegnsřr­ur af. ŮvÝ Šttu ■ingmenn a­ fß tv÷falt hŠrri laun en n˙, en vera ÷llu fŠrri, kannski 41. ╔g mun bara veita a­hald ßfram eins og a­rir.

Jˇn Steinar, ■akka ■Úr fyrir Ýtarleg innlegg, sem eru alls ekkert svÝnarÝ, ÷­ru nŠr. N˙verandi ßstand er hrein blekking og betra er a­ grÝpa ß křlinu af h÷rku og vera me­ nˇg af spritti (bara ekki a­ drekka ■a­).á Rogoff segir ■a­ sama og vi­ s÷g­um fyrir falli­ og ßfram: Bankar sem eru gjald■rota eiga a­ fara Ý gjald■rotaskipti (t.d. helstu bankar Ý UK og USA). Hßlfkßk og afarsamningar lei­a annars til endursamninga strax aftur ßn ■ess a­ vandamßli­ leysist. Kannski fˇlk hlusti amk. ß Harvard- MIT- Stanford- Yale- doktorinn, enda er hann brß­skřr, blessa­ur.

ŮvÝ mi­ur stefna vi­skipta■jˇ­ir okkar Ý veruleg vandrŠ­i. ═slenska rÝki­ ß a­ bjarga sÚr me­ nřjum ney­arl÷gum, ■ar sem eina skjaldborgin er um grundvallar■jˇnustu rÝkisins. Annars er engan pening a­ fß til ■ess a­ efna lofor­ frambjˇ­enda.

═var Pßlsson, 4.3.2009 kl. 17:59

7 Smßmynd: Jˇn Steinar Ragnarsson

╔g vil lÝka benda m÷nnum ß a­ kynna sÚr Michael Hudson hagfrŠ­ing og sagnfrŠ­ing, sem og Peter Schiff og Gunnar Tˇmasson. Ůetta eru allt menn, sem sßu ■etta fyrir fyrir lifandisl÷ngu sÝ­an og eru me­ till÷gur a­ a­ger­um.

╔g sendi raunar Hudson lÝnu og hann svara­i mÚr:

Dear Mr. Steinar,
Iceland actually is not at all helpless — unless it imagines itself to be. Under international law it can denominate debt in its own currency; it can let inflation erode its debt, as nearly every country has done.
It can cite Adam Smith’s authority that no government in history ever has repaid its debts.
It can realize that the only way debts can be paid, is out of current income and output — that is, on a pay-as-you-go basis (see Germany for an example).
ááá There are many ways of resolving this debt crisis short of debt peonage. The question is, whose interest should come first: the financial sector, or that of most citizens?
The neoliberal trick is to make labor think of itself in terms of its pension funds as creditor, not as itself as wage-earner and debtor. It’s all in the mind, as they say here.
I’ll be glad to do what I can to help.
ááá Michael Hudson

╔g vona a­ hann geti komi­ hinga­ og varpa­ einhverju skynsemdarljˇsi ß ■etta. ╔g held raunar a­ ■a­ sÚ veri­ a­ vinna Ý ■vÝ, enda hef Úg veri­ ˇ■reytandi Ý a­ benda ß hann.á Ůetta er ma­ur al■ř­unnar og ma­ur me­ bß­ar lappir ß j÷r­inni, sem ekki er hŠgt a­ segja um hagfrŠ­inga "gamla" skˇlans. Hann hlŠr hreinlega a­ ■vÝ a­ Friedman hafi fengi­ Nˇbelinn og var a­ sjßlfs÷g­u ■yrnir Ý sÝ­u Laizzes Faire tr˙bo­sins.

Jˇn Steinar Ragnarsson, 4.3.2009 kl. 19:16

8 Smßmynd: ═var Pßlsson

Takk fyrir ßbendinguna. ╔g vissi t.d. ekki a­ Adam Smith hafi sagt a­ engin rÝkisstjˇrn Ý s÷gunni hafi nokkurn tÝma endurgreitt allar skuldir sÝnar!

Ůa­ skilur lei­ir ß milli okkar me­ Friedman ofl. frjßlshyggjumenn. ╔g hef tr˙ ß karli og held a­ norrŠnar ■jˇ­ir geti fari­ me­ frjßlshyggjuna rÚtt: nřta hana Ý flest en beita almennri skynsemi Ý grundvallar■ßttum rÝkisins, en hafa eftirlit og upplřsingaflŠ­i Š betra.

═var Pßlsson, 4.3.2009 kl. 23:50

9 Smßmynd: Jˇn Steinar Ragnarsson

Gunnar Tˇmasson benti ß grunngalla Ý hugmyndum Friedmans Ý Silfrinu um daginn og ■a­ hefur Hudson gert lÝka, en man n˙ ekki alveg hva­ ■a­ var, en ■a­ var eitthva­ um myndun vaxta.

Mß vel vera a­ Ý grˇfu drßttum sÚ eitthva­ rÚtt hjß Friedman, ekkihef Úg ■ekkingu til a­ dŠma um, en nokku­ vÝst er a­ h˙n er varnarlÝtil fyrir grß­ugum pl˙tˇkr÷tum. ═ USA eru t.d. au­mennirnir ■eir, sem styrkja ÷ll frambo­ og hafa ■annig a­gang a­ lagasetningum e­a afnßmi laga (Deregulations) Ůa­ er einmitt ■a­ sem hefur gerst n˙ og vandsÚ­ hvernig hŠgt er a­ koma Ý veg fyrir slÝkt, ■egar allt helvÝtins senati­ hleypir l÷gleysunni Ý gegn trekk Ý trekk, pl˙s ■a­ a­ Federal Reserve, sem hvorki er federal nÚ reserve, spyr hvorki kˇng nÚ prest um sÝnar a­ger­ir og reglur.

Ůegar mikill au­ur safnast ß fßar hendur ■ß li­ast lř­rŠ­i­ Ý sundur og misskiptingin eykst uns kerfi­ lÝkist meira lÚnskerfi en nokkru ÷­ru. Margir hagfrŠ­ingar telja einkavŠ­inguna hafa gengi­ of langt og ■a­ sÚ takmarka­ hve langt mß ganga Ý a­ leysa upp ßhrifavald rÝkisins og leyfa si­leysinu a­ stjˇrna.á Ůa­ er ekki hŠgt a­ setja ■ak ß au­s÷fnun, ■vÝ ■a­ eru alltaf lei­ir til a­ komast fram hjß ■vÝ auk ■ess kapÝtalisminn Ý kjarnann krefst st÷­ugs vaxtar og ar­s og st÷­nun ■ř­ir fall.

Ůetta er vandskili­, en Úg ß enn eftir a­ finna rÚttlŠtingu fyrir Friedman og Hayek. Ůeirra hugmyndir byggja ekki ß vexti af framlei­ni heldur hagfrŠ­ilegum snjˇboltum, sem vi­ vorum einmitt a­ ver­a undir n˙na. Ůeirra hugmyndir spretta af leikjafrŠ­inni, sem er andstŠ­ mannlegum ■÷rfum, j÷fnu­i og trausti. Bygir raunar sitt ß vantrausti.

Jˇn Steinar Ragnarsson, 5.3.2009 kl. 01:13

10 Smßmynd: Jˇn Steinar Ragnarsson

Ůa­ er annars athyglivert, sem Hudson segir a­ vi­ h÷fum rÚtt samkvŠmt al■jˇ­al÷gum a­ fŠra skuldir okkar ß eigin gjaldmi­il og leyfa ver­bˇlgunni a­ vinna ß ■eim t.d.á Hefur ■a­ veri­ gert?

Jˇn Steinar Ragnarsson, 5.3.2009 kl. 01:17

BŠta vi­ athugasemd

Ekki er lengur hŠgt a­ skrifa athugasemdir vi­ fŠrsluna, ■ar sem tÝmam÷rk ß athugasemdir eru li­in.

Höfundur

Ívar Pálsson
Ívar Pálsson

Viðskiptafræðingur með útflutningsfyrirtæki, en grúskar í flestu.

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband