Bankar ˙r landi?

VŠntanleg ■jˇ­nřting ßbyrg­a bankanna ß me­an ■eir halda eignunum lei­ir huga manns a­á ■vÝ hvort vi­ Šttum ekki frekar a­ hvetja skuldugustu bankana til ■ess a­ flytja h÷fu­st÷­var sÝnar ˙r landi. A­ ÷­rum kosti lenda hrikalegar skuldir ■eirra og ßbyrg­ir áß okkur ef illa fer, sem ver­ur Š lÝklegra.

BNA: Gegn marka­shagkerfiá

Yfirtaka Federal Reserve (nk. Se­labanka BandarÝkjanna) áß 5,2 milljˇn milljˇna dollara ßbyrg­um Freddie Mac og Fannie May fasteigna- ve­lßnabankannaá sřnir hvernig rÝki­ getur hla­i­ nŠr ˇendanlegri ßbyrg­ ß ■egnana ß einni helgi, eins og a­ smella fingri. Reikna­ var ˙t a­ vir­i ßbyrg­arinnar vegna ■essa vŠri um 150 milljar­ar dollara, en r˙mlega helmingur ■ess fˇr beint til hluthafanna sjßlfra skv. The Economist (19/11/2008 forsÝ­ugrein). á┴byrg­irnar ur­u til af ■vÝ a­ rÝki­ taldi sÚr skylt a­ veita ■essa vernd til bankanna. Breska rÝki­ fˇr eins a­ me­ Northern Rock bankann. ═ sta­ ■ess a­ lßta hann mŠta ■roti sÝnu ßkva­ stjˇrnin a­ bjarga honum og skekkti ■ar me­ samkeppnisst÷­una, ■ar sem bankinn fŠr­ist ˙r verstu st÷­u, sem hann kom sÚr Ý sjßlfur, Ý eina ■ß bestu, framar flestum ÷­rum b÷nkum, enda rÝki­ ßbyrgt.

Ůjˇ­nřting skulda ß ═slandiŮjˇ­nřting?

┴ ═slandi stefnir Ý ■a­ a­ rÝki­ fŠri megin■orra skulda og taps bankanna beint yfir ß ■egna landsins. Ůa­ er helst ß tvenna vegu. Annars vegar me­ ■vÝ a­ tilkynna a­ um mikil gjaldeyriskaup rÝkisins ver­i a­ rŠ­a, en ■a­ hvetur bankana og fleiri til andstŠ­ra a­ger­a, sem skila ■eim milljar­atuga krˇna hagna­i ß nokkrum vikum, en okkur s÷mu upphŠ­ fßtŠkari Ý gegn um krˇnuna. Hins vegar me­ ■vÝ a­ gefa Ý skyn a­ um ßbyrg­ rÝkisins sÚ a­ rŠ­a ß skuldum bankanna. Ůa­ hefur auki­ lßnakostna­ trausta rÝkisins okkar áverulega, en a­allega myndi ■a­ valda grÝ­ar- hruni ákrˇnunnar ef rÝki­ bjarga­i Ýslenskum banka sem yr­i fyrir ßhlaupi ■egar Ý ljˇs kŠmiá a­ sto­irnar vŠru ekki nŠgilega traustar, fasteignirnar ofmetnar ogá ßbyrg­irnar vanmetnar.

Vaxtamunarverslun gegn krˇnunniá

Einhver segir eflaust n˙na a­ ofangreint sÚ ßbyrg­arlaust tal, ■˙sundir manna hafi atvinnu hjß b÷nkunum hÚr og ru­ningsßhrif sÚu mikil. En ßbyrg­arleysi­ er hjß b÷nkunum, sem ver­a a­ horfast Ý augu vi­ aflei­ingar a­ger­a sinna sÝ­ustu ßrin. Vaxtamunarverslunin (e. Carry Trade) me­ krˇnubrÚf ofl. er ein helstu rangindin sem vi­ h÷fum veri­ beitt, ■ar sem krˇnan er gÝru­ upp, sem řtir Se­labankanum til vaxtahŠkkunar sem gÝrar krˇnuna upp frekar, ■ar til stÝflan bregst.á Ůa­ hefur a­eins veri­ greitt inn ß ■ß ofurvÝxilskuld sem vaxtamunarverslunin skˇp, stŠrsti hluti hennar er ˇgreiddur og fellur senn ß krˇnuna.

┴byrg­ ═slendinga ß ˙trßs bankannaá

Bankarnir hafa veri­ stoltir af Edge og Icesave reikningum sÝnum, ■ar sem t.d. breskar h˙smŠ­ur hagnast ß ■vÝ hve Se­labanki okkar ßkva­ st÷­ugt hŠrri ástřrivexti, margfalt hŠrri en Ý Bretlandi. Ůetta hefur tekist me­ flˇknum vaxtaleik Ýslenskra banka. Ef okkur ber gŠfa til ■ess a­ Se­labankinn lŠkki střrivexti hraustlega, ■ß gŠti grunnur slÝkra reikninga veikst (en kannski einnig ef raunveruleg sta­a bankanna yr­i ljˇs). UmrŠ­ur eiga sÚr sta­ Ý Bretlandi hvernig fŠri ef bankarnir sem a­ baki standa fŠru Ý ■rot. Ein hugsanlegá ni­ursta­a var s˙ a­ Ýslenska rÝki­ grei­i allt a­ 2 milljˇna ■rot hvers reiknings, en breska rÝki­ afganginn upp a­ nŠr 4 milljˇnum. á═slendingar Šttu a­ krefjast ■ess a­ stjˇrnv÷ld hÚr sta­festi ˇumdeilanlega a­ um engar slÝkar ßbyrg­ir sÚ a­ rŠ­a, enda eru allt a­ 2/3 hlutar vi­skipta bankanna erlendis. HvÝ Štti fßmenn ■jˇ­ a­ standa ßbyrg fyrir ä˙trßsô bankanna, ■ar sem um ˇgurlegar upphŠ­ir er a­ rŠ­a og stofnun hvers reiknings hŠkkar hvort e­ er vaxtastig ß ═slandi e­a grefur undan krˇnunni me­ tÝmanum.

Raunver­ fasteigna ratar Ý bŠkur bankanna a­ lokumá

Fasteignaleik bankanna hlřtur senn a­ lj˙ka. Ůeir mega ekki vi­ ■vÝ Ý lausafjßrkreppunni a­ ver­mat fasteignave­a ■eirra sÚ lŠkka­ um ■au 30-40% sem ■au ■yrftu helst a­ gera til ■ess a­ sřna marka­svir­i, enda er ■ß drj˙gur hluti nřju fasteignalßnanna vel Ý mÝnus og ■vÝ vi­halda ■eir Ýmynd st÷­ugra fasteignaver­a. Ekki er sta­a banka ÷fundsver­ ef hann er me­ 1000 punkta (10%) skuldatryggingarßlag, ofmetnar fasteignir, hŠttur a­ ■Úna ß skuldabrÚfavafningum og vaxtamunarvi­skiptum og hefur lÝti­ eftir nema kaup og s÷lu krˇnunnar, sem gefur a­ vÝsu vel Ý miklu fl÷kti n˙na. Hann ver­ur ■ß a­ halda ßfram a­ virka sem fjßrfestingalßnasjˇ­ur ˙ti Ý heimi, en hßtt ß ßhŠttuk˙rvunni ■ar sem ßv÷xtunin er drřgri ef vel gengur.

┴l÷gur okkar minnka ef skuldugur banki flyst burt

Ef Ýslenskur banki fŠrir h÷fu­st÷­var sÝnar ˙r landi, t.d. til Bretlands, ■ß lÚttir af okkur ßbyrg­um, lßnakostna­ur okkar og rÝkisins lŠkkar, bankanum er ekki eins au­velt a­ leika sÚr me­ krˇnuna sem fl÷ktir ■ß minna og fer frekar eftir grundvallaratri­um (e. äfundamentalsô) Ý gengi hennar, ss. v÷ruskiptaj÷fnu­i. Bretar beita banka sÝna lÝklega meira a­haldi en vi­ me­ eftirlitsstofnunum sÝnum, ■annig a­ rekstur bankans yr­i tr˙lega gegnsŠrri. Rřmi myndast ■ß ß ═slandi fyrir evrˇpska banka sem veitt geta lßgvaxta Evrulßn gegn ve­um Ý hßgŠ­afasteignumá me­ raunsŠtt ver­mat.á Ătli ma­ur bÝ­i ■ß ekki bara Ý 2-3 ßr eftir ■vÝ?


mbl.is LŠkkun Ý kauph÷ll
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

BŠta vi­ athugasemd

Ekki er lengur hŠgt a­ skrifa athugasemdir vi­ fŠrsluna, ■ar sem tÝmam÷rk ß athugasemdir eru li­in.

Höfundur

Ívar Pálsson
Ívar Pálsson

Viðskiptafræðingur með útflutningsfyrirtæki, en grúskar í flestu.

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband