BloggfŠrslur mßna­arins, mars 2011

P═G eru fallin

ESB fŠst ekki til ■ess a­ vi­urkenna hi­ augljˇsa, a­ Port˙gal, ═rland og Grikkland sÚu fallin og a­ ESB- sjˇ­urinn rß­i ekki vi­ ■a­. N˙ ber a­ verja Spßn falli. Nßnari grein er hÚr, äFall Evrˇpuô:

áhttp://astromix.blog.is/blog/astromix/entry/1154686/


mbl.is Heilds÷luinnlßn forgangskr÷fur
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Fall Evrˇpu

Eurozone mapN˙ fÚllu ja­arl÷nd Evrˇpu, Grikkland, Port˙gal og ═rland. Ůeim ver­ur ekki bjarga­ ßn skuldaafskrifta, sem ■ř­ir ■a­ a­ bankarnir falla Ý ver­i, sem ■ř­ir aftur a­ eignasta­a landanna versnar. áEn bankar annarra landa falla lÝka, enda lßnu­u ■eir til rÝkjanna og ■egna ■eirra. ESB reyndi a­ halda ■essu falli innan rÝkjanna ■riggja me­ bj÷rgunarsjˇ­i sÝnum, n˙ sÝ­ast fyrir helgina, en ■a­ tˇkst ekki. Vaxtakostna­ur og ßv÷xtunarkrafa skuldabrÚfa er komin langt ˙t ˙r korti, ■ar sem hverfandi lÝkur eru ß ■vÝ a­ ■jˇ­irnar nßi a­ vaxa svo hraustlega a­ ■Šr nßi a­ grei­a vextina til framb˙­ar, hva­ ■ß h÷fu­stˇl skuldanna.

Allt veltur nŠst ß Spßni

Marka­irnir mŠna n˙na ß Spßn: Tekst ■essu skulduga rÝki, me­ allt sitt atvinnuleysi og sprungna fasteignabˇlu a­ komast hjß ■vÝ a­ fß a­sto­ bj÷rgunarsjˇ­s ESB? Ekki bŠtir ˙r skßk a­ spŠnskir bankar fÚllu vi­ fall Port˙gals, enda stˇrir lßnadrottnar ■ess. áUm ■rjßtÝu spŠnskir bankar voru lŠkka­ir Ý mati. ESB leggur ofurßherslu ß ■a­ a­ Spßnn ■urfi ekki a­ leita alfari­ ß nß­ir sjˇ­s ■ess, ■ar sem kerfi­ ri­ar ella til falls. Franskir bankar, sem standa sterkir enn, h÷f­u lßna­ miki­ til Spßnar og lenda Ý vandrŠ­um ef Spßnn sŠkir miki­ Ý sjˇ­inn.

Ůjˇ­in gegn b÷nkum og stjˇrnmßlam÷nnum ■eirra

Hver Evrˇpu■jˇ­in af annarri fellir n˙ rÝkisstjˇrn sÝna fyrir ■a­ a­ hjßlpa b÷nkum a­ fŠra skuldir ■eirra yfir ß ■egna landanna. Ůřska rÝkisstjˇrn Angelu Merkel, herra■jˇ­ar Evrˇpusambandsins, veiktist m.a.s. enn frekar n˙na, ■egar Š fleiri Ůjˇ­verjar neita a­ fˇrna Švisparna­i sÝnum Ý a­ bjarga illa st÷ddum ja­ar■jˇ­um Evrunnar. Ůřskir ■egnar sjß loksins n˙na a­ til stendur a­ ■eir grei­i drřgstan hluta fallsins. Ůess vegna sigldi sjˇ­urinn mikli Ý strand og hefur ekki einu sinni fjßrm÷gnun eftir tv÷ ßr, hva­ ■ß ef ofangreind PIG- rÝki fß meira til sÝn og Spßnn fŠr hlutalßn frß ESB- sjˇ­num.

EurozonemapPinnaRÝkisstjˇrnir falla

Ůegnar ═rlands og Port˙gal risu n˙ upp og felldu stjˇrnir sÝnar, sem sami­ h÷f­u vi­ ESB um ˇgnarlßn ß hßum v÷xtum til äbjargarô ■jˇ­inni. ═rar krefjast sanngjarnari lßnasamninga me­ nřrri rÝkisstjˇrn og Port˙gal er Ý lßs, stjˇrnarkreppu og grei­slukreppu. Rimman ß milli ■jˇ­arinnar annars vegar og banka og stjˇrnmßlamanna hinsvegar ver­ur Š har­ari. ŮvÝ mi­ur fyrir ■essar Evru■jˇ­ir ■ß var Ýslenska lei­in ekki farin, a­ lßta skuldareigandi bankana taka langstŠrsta skellinn, heldur var skuldin fŠr­ ß rÝkin a­ langmestu leyti. Ůa­ reiknisdŠmi gengur ekki upp: vaxtakostna­ur er langt yfir hagvexti Ý me­alßri ■annig a­ ■jˇ­in gŠti aldrei ■rŠla­ fyrir v÷xtum af lßnunum og sÝst af h÷fu­stˇli. á

Ůjˇ­verjar borgi br˙sann?

Ůřskaland er stŠrsti grei­andi Ý bj÷rgunarsjˇ­ ESB vegna bankahrunsins. ESB mistˇkst um sl. helgi a­ nß samkomulagi um fjßrm÷gnun sjˇ­sins, sem sÚr fram ß sjˇ­■urr­ eftir tv÷ ßr. áKomi­ er a­ ■eim punkti Ý EvrˇpusˇsÝalnum a­ hver og einn ■egn hvers rÝkis fer a­ spyrja sig: äHver grei­ir ■essar skuldir a­ lokum?ô Ůjˇ­verjar gegna hÚr lykilhlutverki eins og Ý hruninu sjßlfu. Ůeir hafa haldi­ Evrunni saman, en Merkel veitist erfitt a­ lßta almenning draga Su­ur- Evrˇpuvagninn. áGrŠningjum, sem vex ßsmegin Ý Ůřskalandi (vegna andst÷­u vi­ kjarnorku) mun ÷rugglega ekki takast a­ halda Evrunni betur saman ■ˇtt ■eir vildu.

Íryggi­ ekki fyrir hendi

Marka­urinn hefur fellt PIG- l÷ndin og sÝ­ast frÚttist a­ ═rar ■urfi a­ ■jˇ­nřta banka sÝna og hugsanlega stŠrsta lÝfeyrissjˇ­inn, Irish Life, sem hefur n˙ falli­ um helming Ý ver­i. Íryggi­ sem fˇlk taldi felast Ý rÝkisßbyrg­ er ekki fyrir hendi. Ëlga hverrar ■jˇ­ar eykst eftir ■vÝ sem fˇlki­ gerir sÚr betur grein fyrir raunverulega bßgriá st÷­u ■jˇ­arb˙sins.

JabbaLeiaBlekkingar ß ═slandi

En hÚr ß ═slandi er aftur allt eins og fyrir hrun a­ ■essu leyti: Fˇlki er tali­ tr˙ um a­ rÝki­ geti enn ßbyrgst hitt og ■etta, allar inneignir Ý b÷nkum og borga­ hundru­ milljar­a krˇna Ý vafasamar erlendar kr÷fur. ŮvÝ er sagt a­ ■vÝ sÚ best borgi­ innan Evrˇpusambandsins, sem sÚ svo traust og a­ vi­ getum jafnvel fengi­ gjaldmi­il ■ess, Evruna, sem komi ß st÷­ugleika!

H÷fum ■etta stutt: Vi­ kaupum enga gˇ­vild me­ ■vÝ a­ borga Icesave og a­ildarumsˇknin a­ ESB er ˙t Ý h÷tt vi­ ■essar hruna­stŠ­ur Ý ■vÝ rÝkjasambandi.


Nei, en ekki „kannski, Štli ■a­ ekki?“

Ůřskum b÷nkum, ßsamt fleirum, tˇkst me­ hjßlp ESB og AGS a­ koma skuld einkageirans ß Grikklandi, ═rlandi og lÝklega Port˙gal yfir ß almenning Ý ■essum l÷ndum me­ hßum v÷xtum ßn teljandi afskrifta. Ůeim mistˇkst ■etta ß ═slandi ■ar sem afskrifa­ar voru ■˙sundir milljar­a krˇna Ý ni­urskur­i skulda upp ß tugi prˇsenta af heild ■eirra. Vi­ eigum ■vÝ e­lilega enga grei­a ■ar inni, en ■a­ er betra heldur en a­ skulda ■eim ˇgnarupphŠ­ir. áHelstu bankar Evrˇpu og BNA halda ßfram ■essari vegfer­ sinni til ■ess a­ m˙lbinda almenning Ý hverju rÝki me­ hjßlp stjˇrnmßlamanna Ý sta­ ■ess a­ horfast Ý augu vi­ gjald■rot sitt sem ßtti sÚr Ý raun sta­ fyrir r˙mum tveimur ßrum. Ůegnar landanna eru rÚtt farnir a­ gera sÚr almennileg grein fyrir ■essu n˙na, sbr. ß ═rlandi ■ar sem nř stjˇrn reynir a­ fß askriftir skulda og lŠkkun vaxta, ■ar sem enginn tilgangur er Ý ■vÝ fyrir fˇlki­ a­ ■rŠla einungis fyrir v÷xtum bankanna og Evrˇpusambandsins. En ■egar m˙llinn er kominn upp ß hausinn eins og ß ═rlandi, ■ß er erfitt a­ taka hann af dřrinu.

VidskiptabladidMMRIcesaveESB

á

Fallnir bankar valda sk÷ttum

VestrŠnir bankar eru fj÷lmargir komnir a­ fˇtum fram og vita af nŠsta äLehman Brothers- falliô handan hornsins. B˙i­ er a­ breyta skuldum ■eirra Ý rÝkisskuldir řmissa rÝkja Evrˇpu, en skuldsetningin ber aldurhnigi­ mi­stÚttarvinnuafli­ ofurli­i, sÚrstaklega fyrst rÝkin hla­a skattbyr­i ß ■egnana Ý sˇsÝal-demˇkratÝskri rÚttlŠtingu sinni.

á

Ein r÷ksemd eftir

N˙ ■egar ■essi bardagi almennings vi­ banka og stjˇrnmßlamenn ■eirra um alla Evrˇpu har­nar, ■ß er enn mikilvŠgara a­ standa Ý lappirnar hÚr heima ß brß­nandi klakanum. ┴ ═slandi eigum vi­ amk. einn stˇran skammt af hrunpakkanum eftir, en ■a­ er Icesave. Hann er grein af sama mei­i. Bretar og Hollendingar eru ßkve­nir Ý ■vÝ a­ koma ■essum 1-2 milljˇnum ß mann ß ═slendinga, Ý sta­ 1-2 Evrum ß mann hjß sÚr. Tilvitanir Ý si­frŠ­ilega skyldu okkar ber a­ sko­a Ý ljˇsi ■eirra hlutfalla. Flest r÷k me­ Icesave- h÷ftunum hafa veri­ hrakin, en helst hangir fˇlk enn ß mismunun, ■.e. hvort vi­ grei­um Bretum og Hollendingum ■ß lßgmarkstryggingu sem ■eir l÷g­u fram til reikningseigenda Ý l÷ndum ■eirra. ═slenskir dˇmstˇlar myndu lÝkast til dŠma Ý slÝku Ý Ýslenskum krˇnum. Ef dˇmur gengi gegn Ýslenska rÝkinu (10% lÝkur?), á■ß yr­i okkur dŠmt a­ grei­a lßgmarkstrygginguna Ý Ýslenskum krˇnum me­ v÷xtum frß dˇmsuppkva­ningu, ekki Ý gjaldeyri me­ v÷xtum frß ■vÝ fyrir l÷ngu. SamvŠmt slÝkum dˇmi Šttum vi­ ■vÝ varla a­ grei­a ■ß 26 milljar­a krˇna ásem eru n˙na gjaldfallnir af v÷xtum skv. Icecave III.

VB MMR ESB afstada

á

Andsta­a vi­ ESB- a­ild

Eitt helsta vandamßli­ var­andi Icesave er ■a­ hve beintengdur stu­ningurinn er vi­ a­ildarumsˇkn ═slands a­ Evrˇpusambandinu. Sko­anak÷nnun MMR fyrir Vi­skiptabla­i­ nřlega sřnir ■essi afgerandi tengsl vel. Enda sta­festi Jˇhanna Sig. forsŠtisrß­herra stefnu Samfylkingar og stjˇrnarinnar, ■ar sem h˙n sag­i stjˇrnina stefna ßkve­i­ a­ a­ild a­ ESB og sta­festingu Icesave. áEn fylgi Samfylkingar og stjˇrnarinnar er lÝti­, af au­skiljanlegum ßstŠ­um. Fylgi SjßlfstŠ­isflokksins, stŠrsta stjˇrnmßlaflokks ß ═slandi er aftur ß mˇti vel st÷­ugt (um 35-36%). TŠpir tveir andstŠ­ingar eru almennt gegn hverjum einum fylgjanda ESB- a­ildar. Flestir andstŠ­ingar ESB- a­ildar ß ═slandi eru SjßlfstŠ­ismanneskjur.

á

Bjarna(r)- grei­inn mikli

Um 70% SjßlfstŠ­isfˇlks stˇ­u gegn Icesave- samningum Ý lok sÝ­asta ßrs, en ■ß kom Bjarna(r)- grei­inn mikli: Forma­ur SjßlfstŠ­isflokksins og hluti ■ingflokksins lag­ist ß sveif me­ rÝkisstjˇrninni og sta­festi Icesave III- gj÷r­ina, ■rßtt fyrir afgerandi andst÷­u flokksmanna og sam■ykktir sÚrstaks landsfundar gegn slÝku. Ůetta setur st÷­ugan SjßlfstŠ­ismanninn Ý klemmu: ß hann a­ fylgja sannfŠringu sinni gegn ESB- a­ild og ˇ■arfa- sjßlfskipa­ri Icesave- skuldaßnau­ til vel■ˇknunar ESB/AGS/bankasamsteypum, e­a ß hann a­ fylgja Ýsk÷ldu mati formannsins, sem byggir ß sko­un hans ß hagsmunum og ßhŠttu■ßttum, nŠr ˇhß­ vilja langflestra kjˇsenda SjßlfstŠ­isflokksins?

á

Hva­ skal gera?

á

á

Svari­ hlřtur a­ vera skřrt: Kjˇstu me­ sannfŠringu ■inni. Far­u me­ rÝkisfÚ sem vŠri ■a­ ■itt eigi­ (sem ■a­ er). Skrifa­u ekki upp ß opna vÝxla me­ ˇvissri upphŠ­, langt fram Ý tÝmann. Varkßra lei­in skilar sÚr best ■egar haukar Evrˇpu sveima um akurinn og Ýslenska m˙sin leitar skjˇls. Berum gŠfu til ■ess a­ hafna Icesave III eins og ÷llum slÝkum h÷ftum ß athafnafrelsi fˇlks. E­a Štlar­u a­ fß Svavars- e­a Jˇns Gnarrs- lei­ ß ■essu og kjˇsa Icesave Ý burtu me­ ■vÝ a­ grei­a ■a­?

á

Auk ■ess legg Úg til a­ ESB- a­ildarumsˇknin ver­i n˙ ■egar dregin til baka.


mbl.is Fulltr˙ar jß og nei kjˇsenda
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Afnßm hafta: ekki me­ sta­festingu Icesave III

Se­labankastjˇri lŠtur eins og Icesave III-sta­festing muni stu­la a­ afnßmi gjaldeyrishafta. Hvert mannsbarn me­ vasat÷lvu sÚr a­ ■vÝ er ■ver÷fugt fari­: Icesave lŠsir h÷ftin inni til framtÝ­ar, ■vÝ a­ hvert smß- fall gengisins snarhŠkkar grei­slurnar til drottnaranna.

N˙ rŠnir rÝki­ meir a­ segja gjaldeyri af ═slendingum sem halda til ˙tlanda ef ■au hafa meir en 350.000 kr. me­fer­is Ý erlendum gjaldeyri. Ůess hßttar SovÚt- h÷ft halda mun frekar ßfram ef ■jˇ­in hˇpast til ■ess a­ gefast upp eins og Jˇn Gnarr, fß äSvavars- lei­ô ß ■essu og kjˇsa ß sig h÷ftin, hlekkja­ir vi­ vegg vitleysunnar.


mbl.is ┴Štlun um afnßm hafta mun rˇa marka­inn
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

RÚttur til afsals

red_eu.pngGrein Ý MBL 2/3/2011: NŠr 56% ■eirra ═slendinga sem afst÷­u tˇku Ý Eurobarometer- k÷nnun ESB telja a­ ESB- a­ild yr­i ═slandi ekki til hagsbˇta. K÷nnunin var ger­ Ý nˇvember ßri­ 2010. SÝ­an ■ß hefur skuldakrÝsa ja­arlanda Evrˇpu hla­i­ verulega upp ß sig, ■ar sem munurinn ß herra■jˇ­unum og restinni eykst st÷­ugt. En fjˇrir milljar­ar krˇna sem byrja­ er a­ sˇa Ý äkynningarherfer­ô ESB ß ═slandi hljˇta a­ skila sÚr Ý aukinni fylgd ═slendinga vi­ fallandi ESB-batterÝi­ Ý trßssi vi­ raunveruleikann.

Ůekking t÷lvu■jˇ­arinnar

Svo vir­ist sem ekki sÚ kveikt ß ÷llum ■essum t÷lvum okkar til ■ess a­ sko­a vi­skipta- e­a frÚttarßsir Evrˇpu e­a BandarÝkjanna, heldur a­allega Facebook-umtal um nßungann e­a Youtube-kvikmyndaklippur me­ k÷ttum Ý kollhnÝs. Vi­skiptarßsirnar t.d. Bloomberg og Wall Street Journal hafa sřna gl÷ggt Ý hva­a klemmu Evrˇpusambandi­ er: Helst Ůřskalandi er Štla­ a­ draga grÝ­ar-vagn ja­arlandanna me­ sÝn ˇsjßlfbŠru hagkerfi og yfir 20% atvinnuleysi ungs fˇlks. Mßlefni Grikklands, ═rlands, Port˙gal og jafnvel Spßnar er slÝkt vandamßl a­ fur­u vekur a­ ESB haldi ßfram ˙tvÝkkun vi­ ■essar a­stŠ­ur. ╔g segi eins og Jˇhanna Sig. (e­a Fall), ä╔g fur­a mig ß ■essu, Úg er undrandi!ô

Herra■jˇ­ir og restin

Talandi Ý Icesave-dˇmsdagsstÝl Jˇh÷nnu og SteingrÝms J. ■ß eru hin řmsu l÷nd Evrˇpu hvert Ý sinni stˇr- krÝsu sem lßta vandrŠ­i ═slands til lengdar lÝta hjßkßtlega ˙t, ■ar sem vi­ h÷fum flest ■a­ sem hinar ■jˇ­irnar nefna til ˙rlausnar vandans, t.d. menntunarstig, orku og nŠr fullbyggt sto­kerfi. Eitt helsta vandamßl okkar n˙na er landlŠgur vingulshßttur og minnimßttarkennd rß­amanna sem vir­ast virkilega halda a­ ═slendingar sÚu ˇfŠrir um a­ rß­a sÝnum mßlum sjßlfir og beri ■vÝ a­ afsala sjßlfstŠ­um tilveru- og ˙rlausnarrÚtti Ý sÝnum mßlum til BelgÝu, ■ar sem sundurlaus rÝkjahˇpur kemur saman Ý stjˇrnlausu og sundru­u landi og velur sÚr rß­ hundra­a sˇsÝaldemˇkrata til ■ess a­ rß­skast me­ hag hßlfs milljar­s manna.

Ůannig fer rÚtturinn

Kuldahrollur fˇr um mig eftir stˇrgˇ­an fyrirlestur Stefßns Mßs Stefßnssonar lagaprˇfessors Ý Hßskˇla ═slands Ý hßdeginu ■ann 23. febr˙ar sl. um forgangsßhrif ESB-rÚttar og Ýslenska stjˇrnarskrß. Erfitt er a­ komast a­ annarri ni­urst÷­u en ■eirri a­ eftir ESB-a­ild ═slands hafi EvrˇpusambandsrÚttur oftast forgang. ═ mÝnum huga ■ř­ir ■a­ a­ hvar sem eitthva­ gŠti skipt okkur ═slendinga verulegu mßli, eins og Ý dŠmi Stefßns Mßs um kvˇtahopp Spßnverja, ■ß vegur ESB-rÚttur hŠrra. Vi­ ■yrftum ■ß lÝklega a­ a­lagast ESB me­ ■vÝ a­ kalla rÚttinn okkar äNŠst-hŠstirÚttur ═slandsô. Megi ■a­ aldrei ver­a.


Höfundur

Ívar Pálsson
Ívar Pálsson

Viðskiptafræðingur með útflutningsfyrirtæki, en grúskar í flestu.

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband