BloggfŠrslur mßna­arins, oktˇber 2008

Lßnin borga hringavitleysuna

Megintilgangur 18% střrivaxtanna er vÝst sß a­ halda vaxtamunarvi­skiptum gangandi, en ■au voru rˇt vandans. Ůessir himinhßu vextir eru a­eins plßstur ß holsßri­ og lŠkna ekki meini­. Ůa­ gefur auga lei­ a­ langflestir fjßrfestar munu flřja krˇnuna um lei­ og tŠkifŠri gefst, enda eru lÝkurnar sßralitlar ß ■vÝ a­ fjßrfestar treysti bankakerfi sem hrundi, rÝki sem er Ý grei­slu■roti e­a gjaldmi­li sem er varla til lengur. Hva­ Štlar rÝki­ a­ gera ■egar ˙tstreymi­ ß fyrstu stundum frjßlsrar krˇnu er augljˇst?á Henda tugum milljar­a ß eftir krˇnunni til ■ess a­ „styrkja“ hana, en endar me­ a­ laga a­eins tap flˇttamannanna? Se­labankinn vonar ■etta og hitt, en ■a­ eru tßlvonir. ┌tflytjendur munu ekki ver­a pÝndir til ■ess a­ henda gjaldeyristekjum inn Ý ■ennan ofn, sem drÝfur lestina ˙r landi. Ůeir ver­a a­ gŠta fjßr sÝns eins og lÝfeyrissjˇ­ir e­a a­rir ßbyrgir a­ilar.

Endalaust gjaldeyris˙tstreymi

Tryggingasjˇ­urinn er 19 milljar­ar krˇna, en ßbyrg­arhluti Icesave (Bretland og Holland) er um 600 ma. Einnig gŠtu slÝkir Kaup■ings- reikningar Ý Ůřskalandi veri­ 45 ma. kr. (Ýsl. hlutinn). Ůa­ ■ř­ir um 645 ma. Ý heildina, ■ar sem tryggingarsjˇ­urinn er tŠp 3% af ■vÝ. Ůß er bara eftir a­ fjßrmagna 97%! Athugi­ a­ skuldaupphŠ­irnar eru mi­a­ar vi­ gengi­ n˙na, en ■egar gjaldeyrisverslun kemst ß, ■ß rřkur skuldin upp um tugi milljar­a krˇna, enda er von ß geigvŠnlegu gjaldeyris˙tstreymi, allt a­ 900 millj÷r­um krˇna skv. sÚrfrŠ­ingum sem Mbl. rŠddi vi­.

Kr÷fur upp ß ■˙sundir milljar­a

Hinga­ til hefur varla veri­ rŠtt um ■ß skuldareigendur sem hafa teki­ ß sig mesta skellinn, en ■a­ eru helst bankar, a­allega Ý Ůřskalandi me­ allt a­ ■˙sundir milljar­a kr÷fur Ý heildina. Ůessir a­ilar munu e­lilega gera kr÷fur ß Ýslenska rÝki­ upp ß tjˇn sitt, ■ar sem rÝki­ tˇk eignirnar en reyndi a­ skilja ■essa stŠrstu kr÷fuhafa alveg eftir me­ nřrri lagasetningu ß Al■ingi. Ef kr÷fuh÷funum tekst a­ vinna mßl sÝn fyrir Evrˇpudˇmstˇlum, ■ß fßum vi­ ˇtr˙lega bakreikninga eftir nokkur ßr. RÝkinu bar ekki gŠfa til ■ess a­ lßta bankana ver­a gjald■rota og valdi ■vÝ ■essa ■rautalei­, a­ hŠtta ß ■a­ a­ rÝki­ komist Ý ■rot.

Krˇnan heyrir s÷gunni til

Hver og einn sem sko­ar ■Šr gjaldeyrisupphŠ­ir sem um rŠ­ir Ý ÷llu ■essu samhengi sÚr a­ okkur eru allar bjargir banna­ar til ■ess a­ bjarga krˇnunni. Vi­ eigum ekki a­ gŠta hags vaxtamunarspek˙lanta lengur, heldur a­ koma okkur beint Ý ■a­ a­ geta lifa­ e­lilegu lÝfi, ßn aflei­a og skuldabrÚfavafninga sem vefjast um hßls barnanna okkar. Best vŠri ef okkur tŠkist a­ komast Ý skandinavÝskan gjaldmi­il, en ÷rl÷gin draga okkur, sřnist mÚr, illu heilli inn Ý mˇ­ur allrar vandamßlaframlei­slu, Evrˇpusambandi­.


mbl.is RÝki­ ■arf a­ taka lßn fyrir hundru­ milljar­a
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

29,2% ver­bˇlguhra­i

Ver­bˇlguhra­inn er n˙na 29,2% skv. Hagstofu ═slands. Ůa­ eru um 29% sem ver­trygg­ lßn hafa hŠkka­ um ß ßrsgrundvelli sÝ­asta mßnu­inn. Sjßi­ ver­hŠkkanir Ý oktˇber (frß sÝ­asta mßnu­i) Ý t÷flunni hÚr til hli­ar. Hver Štli hŠkkun varanna ver­i ß ßri me­ ■essum hra­a?

Verdbolga okt 2008

á


mbl.is Ver­bˇlgan n˙ 15,9%
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Skyldulesning: Bj÷rgˇlfur Gu­mundsson

Vi­tal Agnesar Bragadˇttur bla­amanns vi­ Bj÷rgˇlf Gu­mundsson athafnamann Ý Morgunbla­inu Ý dag er alger skyldulesning hverjum ■eim sem reynir a­ skilja atbur­i sÝ­ustu vikna til hlÝtar. Bj÷rgˇlfur hefur gegnt lykilhlutverki Ý atbur­arßs vi­skipta- og menningarlÝfs ß ═slandi sÝ­ustu ßra og ■vÝ er fengur a­ ■vÝ a­ lesa um ■a­ ■egar hann leggur ÷ll f÷llnu spilin ß bor­i­ fyrir einni sk÷rpustu bla­akonu landsins.

Bjorgolfur Mbl KristinnVi­fangsefni­ er sÚrstaklega vi­kvŠmt, ■ar sem flestir eiga n˙ um sßrt a­ binda e­a hreinlega liggja Ý valnum eftir hamfarirnar. ŮvÝ er ˇlÝklegt a­ hlutlŠgt mat finnist n˙ um stundir, en ■a­ er Šskilegt ■ar sem ella er hŠtt vi­ einstreymisva­li helstu fj÷lmi­la, allt Ý einum farvegi.

N˙ er innanb˙­arma­urinn ■vÝ fundinn sem Úg leita­i eftir Ý gagnrřni minni ß bankana og Se­labankann Ý blogggreinum ß Mbl. sl. eitt og hßlft ßr (sbr. tenglarnir hÚr til hli­ar). Bj÷rgˇlfur segir stˇra vandamßli­ vera ■a­ a­ ═sland hafi aldrei ßtt nˇgan gjaldeyri. Vi­ ey­um um efni fram, meira en vi­ ÷flum. Hann sta­festir hÚr helstu tvenna ßhrifa■Šttina sem Úg taldi til vansa Ý efnahagsmßlunum, ■.e. hßa střrivexti og eina verstu birtingarmynd ■eirra, j÷klabrÚfin. Hvorttveggja bˇlgna­i upp ˙r ÷llu valdi ■ar til ekki var­ vi­ atbur­arßsina rß­i­, me­ ■ekktum aflei­ingum.

Bj÷rgˇlfur segir Ý vi­talinu: á„Ůa­ hefur veri­ margbent ß hversu hŠttuleg j÷klabrÚfin eru. Vi­ erum a­ grei­a af j÷klabrÚfunum hŠstu m÷gulega vexti, ■annig a­ ═slendingar hafa veri­ a­ grei­a ˙tlendingum meira en 10% vaxtamun, sem nemur 60 til 70 millj÷r­um krˇna ß ßri. Ef Úg man rÚtt, ■ß fer s˙ upphŠ­ langlei­ina Ý a­ vera hin sama og ■jˇ­arb˙i­ fŠr fyrir ˙tlutning sjßvarafur­a ß ßri.“

Einnig segir Bj÷rgˇlfur: „Ůa­ er au­vita­ spurning hvort ■a­ var ekki m.a. vegna j÷klabrÚfanna sem vi­ gßtum ekki lŠkka­ vaxtastigi­ hÚr ß landi, sem hefur um langt skei­ veri­ a­ drepa atvinnulÝf og einstaklinga“.

Bj÷rgˇlfur var fyllilega me­vita­ur um ■a­ hva­ var a­ Ý kerfinu, en gat ekki e­a nß­i ekki a­ breyta ■vÝ. Stjˇrn Se­labankans var einnig me­vitu­, en taldi st÷­ugt a­ lŠkkun střrivaxta kŠmi ekki til greina, ■vÝ a­ ■ß ryki ver­bˇlga upp. Fyrir viki­ var litla krˇnubla­ran blßsin svo upp a­ ÷llum var­ a­ lokum ljˇst a­ h˙n springi, bara ekki me­ svo stˇrum hvelli sem var­.

Vi­ upplifun sÝ­ustu vikna telja margir a­ Bj÷rgˇlfur hafi gert mist÷k. Eflaust einhvers sta­ar, en ef st÷­ugt er einblÝnt ß ■au, ■ß nřtur ma­urinn alls ekki sannmŠlis sem einn okkar allra helstu athafnamanna, sem hefur lßti­ okkur njˇta jßkvŠ­ni og starfsorku sinnar drřgsta hluta Švinnar. Hvort sem hann kemur rÝkur e­a fßtŠkur ˙t ˙r ■essari raun, ■ß ■urfum vi­ hans me­ Ý okkar hˇpi ß fer­ okkar um ey­im÷rkina framundan.


mbl.is Krˇnan stŠrsta vandamßli­
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Skuldir ═slands snarhŠkka

Ëhamingju ═slands ver­ur allt a­ vopni. HvÝta R˙ssland, ┌kranÝa, Ungverjaland og ═sland fˇru fram ß amk. USD 20 Ma. lßn frß IMF. Hßvaxtaflˇtti fjßrfesta er mikill og mun miki­ af Jenum ver­a greitt inn til Japan. Jeni­ styrktist verulega, t.d. Ý 13 ßra hßmark gegn BandarÝkjadal og tveggja ßra hßmark gegn Evru. Skuldir ═slendinga hafa helst veri­ Ý Jenum, ■annig a­ ■Šr snarhŠkku­u t.d. Ý nˇtt um kannski 200 milljar­a krˇna.

á

Helstu marka­ir ═slands hafa veri­ ß Bretlandi, en breska pundi­ ßtti n˙ sitt mesta fall Ý 37 ßr gagnvart BandarÝkjadal. HlutabrÚfamarka­ir fÚllu um 5% til 9,6% um heiminn sl. sˇlarhring. BandarÝskir vogunarsjˇ­ir falla hverjir af ÷­rum, enda vilja fjßrfestar koma sÚr burt me­an enn er von. BandarÝski hlutabrÚfamarka­urinn fellur ■vÝ hratt, ■ar sem selja ■arf eignir til ■ess a­ minnka hra­a skri­unnar. Eignir Ýslenskra lÝfeyrissjˇ­a geta ■vÝ hafa raskast enn frekar, en ■ˇ er von ef ■eir hafa ßtt Ý bandarÝskum rÝkisskuldabrÚfum, ■vÝ a­ ■au styrktust enn frekar.

á

Heildar- erlendar skuldir banka og fyrirtŠkja voru um 9000 milljar­ar ■ann 30. j˙nÝ sl. SÝ­an h÷f­u ■Šr aukist og gengi gjaldmi­la hŠkka­ um r˙man fjˇr­ung fram a­ sÝ­asta degi frjßlsra krˇnuvi­skipta. Eftir ■a­ hefur Jeni­ sÝ­an snarstyrkst, ■annig a­ raunsta­a krˇnu er afar slŠm, ˇhß­ ÷llum bankavandrŠ­unum. Ůessir 9000 milljar­ar eru amk. 12.000 milljar­ar krˇna Ý dag. Ef bjartsřnisߊtlun rÝkisins gengur eftir munu kannski 80-90% skuldanna ver­a afskrifa­ar ■annig a­ 1-2000 milljar­ar kr. ver­a eftir. Vi­ bŠtum sÝ­an 700 millj÷r­um krˇna skuldum vi­ n˙na me­ lßnt÷kum. En hver 1% gengisfelling eykur ■ß skuldir um kannski 20 milljar­a! Eignasta­an gŠti ■ˇ jafnvel or­i­ sterk a­ lokum ß ■ennan hßtt. Ůa­ hefur veri­ mest ß kostna­ Ůjˇ­verja (um 1/3 skuldanna) sem ve­ju­u ß okkur Ý krˇnubrÚfum og alls kyns skuldabrÚfum. Heilu bygg­arl÷gin Ý Ůřskalandi fara verulega illa ˙t ˙r ■essum ═slandsvi­skiptum ßsamt stŠrstu b÷nkum.

á

RÝkisstjˇrnin Štlar a­ lßta okkur a­ bÝ­a Ý kyrrst÷­u Ý 10-12 daga Ý vi­bˇt vi­ vikurnar tvŠr af gjaldeyrisskorti og vi­skiptah÷ftum ß me­an bankamenn IMF reikna ˙t gjaldhŠfi okkar. Stjˇrnin hvetur ˙tflytjendur til ■ess a­ hŠtta ß ■a­ a­ peningar ■eirra lŠsist Ý hry­juverkal÷gum og ke­juverkunum, einungis til ■ess a­ skipta gjaldeyrinum Ý Se­labankanum ß tilb˙nu gengi krˇnu sem er Ý engum tengslum vi­ raunveruleikann ß sl. tveim vikum, ■ar sem krˇnan hefur falli­ ß ■eim tÝma. ┌tflytjendur munu skipta gjaldeyrinum ■egar ver­i­ endurspeglar frambo­ og eftirspurn, en ■a­ er ekki fyrr en stjˇrnin setur krˇnuna ß flot. ŮvÝ bo­a­i stjˇrnin ßframhaldandi stopp Ý 10 daga Ý vi­bˇt.

á

HÚr eru tenglar um řmislegt af ■vÝ sem ger­ist Ý dag og Ý gŠr:

á

http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601087&sid=aUp5S7WpH1MI&refer=home

IMF Considers Emergency Loan Program; Iceland Gets $2 Billion

á

http://online.wsj.com/article/SB122478654801263311.html?mod=MKTW

German Banks Now Face Big Losses From Their Misadventures in Iceland

á

http://bloomberg.com/apps/news?pid=20601087&sid=ajAnLKnHlpm4&refer=home

U.K. Pound Weakens Most Since at Least 1971 as Economy Shrinks

á

http://bloomberg.com/apps/news?pid=20601087&sid=aLD.lHY14Fm8&refer=home

Global Stocks, U.S. Futures Fall, Led by Carmakers; Yen Rallies

á

http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20602081&sid=aX4hc6aaFwqc&refer=benchmark_currency_rates

Yen Rises to 13-Year High as Investors Exit High-Yield Assets


mbl.is Spß 15,7% ver­bˇlgu Ý oktˇber
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Nytsamlegar ßbendingar

═slendingar hljˇta a­ hafa lŠrt sitthva­ af Modern Mechanics tÝmaritinu. hringekjan_a_isnum.pngHÚr er t.d. uppskrift af hringekju ß Ýsnum, sem ß vel vi­ Ý dag (smelli­ 3svar ß mynd).

radiorats_mechanix.pngSÝ­an eru fjarstřring fyrir heilann, sem kemur getur komi­ sÚr vel.

á

á

á

á

á

á

á

En ■etta ver­ur erfitt, segja ■eir:

el_shock_therapy.png


mbl.is Vi­ munum ekki lßta k˙ga okkur
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Saklausir bankamenn

Hagaskoli 7374 3 bekkur1Finnur Sveinbj÷rnsson er rÚtti ma­urinn til ■ess a­ střra Nřja Kaup■ingi.á Til gamans ■ß minni Úg ß bekkjarmyndirnar ˙r Hagaskˇla hÚr til hli­ar, ■ar sem Finnur og anna­ bankafˇlk fˇstra­ist for­um. áEfst frß vinstri Ý bekk hans er fulltr˙i Marels (Kristinn A.), sÝ­an Glitnis (Pßll K.═.) og loks Finnur f.h. Nřja Kaup■ings. Annars sta­ar Ý bekknum er ١r Landsbankama­ur. Ůarna eru fleiri sem h÷ndla me­ peninga, ekki satt? En Sverrir Bj÷rnsson (efst t.h.) skrifa­i ßgŠta grein Ý Morgunbla­i­ um daginn um bankamßlin.

Ţti­ ■risvar ß mynd til ■ess a­ nß fullri stŠr­.

á


Ůř­ing IOI

IOU er skuldavi­urkenning til einstaklings: I owe you. i_owe_iceland_snekkja.pngEn IOI er til Ýslensku ■jˇ­arinnar:

I owe Iceland!

101

á


mbl.is Landsbankinn af hry­juverkalista
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Noregur og ═sland, hvort fyrir anna­

Nor­menn frŠndur vorir eru vinir Ý raun. Vi­ Šttum a­ fara undir ■eirra verndarvŠng, taka upp e­a tengjast norsku krˇnunni, gera varnarsamning vi­ Noreg og vera ekki me­ ■essa feimni gagnvart ■eim. Ůß kemst t.d. meiri kraftur Ý olÝuleit og olÝuvinnslu og styrkur okkar og ÷ryggi eykst.

Fanar heimsinsVi­ fjßrmßlakreppu heimsins er hŠtt vi­ strÝ­sßstandi, en norski herinn er or­inn mj÷g ÷flugur og gŠti nřst vel til verndar au­linum okkar og framlei­slu. Vi­ erum EFTA ■jˇ­ir me­ nŠr s÷mu l÷g og rÚttindi. Ůjˇ­fÚl÷gin eru lÝk a­ m÷rgu leyti, ß ßlÝka ■rˇunarstigi og me­ keimlÝkar ÷granir. B÷rnin hÚr lŠra flest D÷nsku, en ■eim er frjßlst a­ lŠra Norsku Ý sta­inn og gera ■a­ sum.

Norska hagkerfi­ fŠr­ist ˙r ■vÝ a­ treysta helst ß sjßvar˙tveg, meira yfir Ý a­ra au­lindanřtingu. Vi­ fylgjum jafnan fast ß eftir Ý ■vÝ. Menntun, heilbrig­iskerfi ofl. ofl. eru gagnkvŠm n˙ ■egar.

LÝklega er ■a­ helsta sem kemur Ý veg fyrir ■etta einhver gamall ■jˇ­rembingur ß milli frŠndanna. Svo finnst m÷rgum okkar Noregur vera fullmiki­ hafta■jˇ­fÚlag. En nřjasta bylgjan hÚr er hvort e­ er Ý ■ß veru, ■egar pend˙llinn sveiflast Ý ■ß ßtt frß frjßlsrŠ­inu.

PS: Ůa­ var eins gott fyrir m÷rg okkar a­ Magn˙s berfŠtti Noregskonungur skyldi eignast barn me­ hjßkonu sem fˇr til ═slands. SÝ­an ur­u til 33 kynslˇ­ir og einn ■eirra ni­ja tˇk sig til og skrifa­i ■etta blogg.


mbl.is ═slensk stjˇrnv÷ld ˇsku­u eftir a­sto­ Nor­manna
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

RÝki­ fer beint Ý sn÷runa

Bretar lßna ú3 milljar­a svo a­ vi­ t÷kum ßbyrg­ ß Icesave reikningum Landsbankans og g÷ngum beint Ý sn÷runa. Ůß eru einungis nokkur ■˙sund milljar­ar krˇna eftir af skuldum bankanna. Ůessi h÷rmung er lÝkast til hluti af IMF pakkanum til „lausnar vanda okkar“. Athugi­ a­ vextir ß ßri eru kannski 25 milljar­ar krˇna og a­ 10% gengisfelling hŠkkar skuldina um 58 milljar­a.

Ůß er allt hitt eftir. Al■ingi getur ekki sam■ykkt ÷ll ■essi ˇlßn.


mbl.is 580 milljar­a lßn frß Bretum
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Vegurinn til VÝtis

áChris Rea: „Mamma, Úg kem Ý dal hinna rÝku til ■ess a­ selja mig“ H˙n segir: „■essi er vegurinn til vÝtis“. HÚr er lagi­ ß YouTube en ■essi vi­eigandi texti fylgir:

Chris Rea: áá Road to Hell áá

http://www.youtube.com/watch?v=Vemi01A7eH8

Stood still on a highway
I saw a woman
By the side of the road
With a face that I knew like my own
Reflected in my window
Well she walked up to my quarterlight
And she bent down real slow
A fearful pressure paralysed me in my shadow
She said 'son what are you doing here
My fear for you has turned me in my grave'
I said 'mama I come to the valley of the rich
Myself to sell'
She said 'son this is the road to hell'


On your journey cross the wilderness
From the desert to the well
You have strayed upon the motorway to hell

Well I'm standing by the river
But the water doesn't flow
It boils with every poison you can think of
And I'm underneath the streetlight
But the light of joy I know
Scared beyond belief way down in the shadows
And the perverted fear of violence
Chokes the smile on every face
And common sense is ringing out the bell
This ain't no technological breakdown
Oh no, this is the road to hell

And all the roads jam up with credit
And there's nothing you can do
It's all just pieces of paper flying away from you
Oh look out world, take a good look
What comes down here
You must learn this lesson fast and learn it well
This ain't no upwardly mobile freeway
Oh no, this is the road
Said this is the road
This is the road to hell


mbl.is Ëska eftir 6 millj÷r­um dala
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

NŠsta sÝ­a

Höfundur

Ívar Pálsson
Ívar Pálsson

Viðskiptafræðingur með útflutningsfyrirtæki, en grúskar í flestu.

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband