Žróunarlaus ašstoš

Utanrķkis-, her- og varnarmįlarįšherra, Ingibjörg Sólrśn Gķsladóttir, sem sękist eftir sęti ķ Öryggisrįšinu, UN HDI highest 2007segir įbyrgš okkar Ķslendinga vera ašallega gagnvart žeim löndum Afrķku, žar sem žróun mannlegs lķfs er komin skemmst į veg skv. lista Sameinušu žjóšanna. „Viš eigum aš horfa į žau ķ dag“, segir Ingibjörg ķ vištali į mbl.is. Žessi rķki eru Sķerra Leone, Bśrkina Fasó, Gķnea- Bissį, Nķger, Malķ, Mósambķk, Miš- Afrķku Lżšveldiš, Tsjad, Ežķópķa og Lżšręšis- lżšveldiš Kongó! Strķš og spilling er višvarandi įstand ķ žessum löndum, ęttbįlkaveldi, galdratrś, žurrkar og nęgileg eymd til žess aš halda žeim nešst į listanum. UN HDI Lowest 2007Ingibjörg vill auka žróunarašstoš ķ einhverja milljarša til žess aš viš öxlum įbyrgš į stöšu žessara landa. Hvers vegna žessir milljaršar okkar nżtast betur ķ strķšsherra og ęttbįlkahöfšingja žar en hér heima t.d. til žess aš sjśkrahśsin geti loks borgaš birgjum sķnum er flestum hulin rįšgįta.

UN HDI Human development 2007Milljaršar til óžurftar

En hversu vel nżtast milljaršarnir til žarfra verka ķ žessum löndum? Hjónin Sigrķšur Snębjörnsdóttir, forstjóri Heilbrigšisstofnunar Sušurnesja og Siguršur Gušmundsson landlęknir eru nżkomin heim eftir eins įrs dvöl ķ Malavķ ķ Afrķku (16. nešst į listanum) og ęttu aš žykja dómbęr į slķkt. „Viš eigum aš hętta aš gefa fįtękum peninga“, segja žau mešal annars ķ vištali viš Fréttablašiš žann 4. nóv. sl. (bls. 12, pdf hér). Žau segja einnig:

 „Žarna er til dęmis spillingin ķ öllu sķnu veldi og žaš er dyggš aš hygla sķnum nįnustu. Um 70 prósent rekstrartekna rķkisins kemur ķ formi gjafa erlendis frį og ķ Malavķ er mikiš ęttbįlka- og höfšingjaveldi. Standi fólk frammi fyrir tveimur kostum, aš fara aš lögum eša fara eftir aldagamalli hefš, žį velur žaš hefšina og stelur peningunum til aš gefa ęttingjum. Og žaš viršist engu mįli skipta hvort žaš eru hvķtingjar eša heimafólk; žaš er alltaf gaman aš dreifa peningum og lįta ašra sitja og standa eftir skipun.“Hvķt kona til bjargar

Eftirlitiš meš žessu fé er greinilega ekki nógu skilvirkt,“ segja žau. Til dęmis fari 30 til 40 prósent gefinna lyfja beint til sjįlftökufólks ķ öllum stigum samfélagsins. Hvaš žį peningarnir. „Einn höfšinginn žarna sagši „hęttiš aš gefa okkur peninga og gefiš okkur menntun ķ stašinn“ umfram allt hętta aš dreifa ölmusu!“

„Žarna er duliš kynferšislegt ofbeldi frį hendi alls konar karla sem fer fram ķ skjóli galdurs og sišvenja sem eru ekki eftir hafandi,“ segir Siguršur alvarlegur ķ bragši og žagnar.

Er žaš žetta sem Ķslendingurinn vill styšja til žess aš minnka krónķskan móral sinn ķ afstęšum vellystingum sķnum? Af hverju ekki Męšrastyrksnefnd eša helst nįgrannann sem vitaš er um aš į ķ megnustu vandręšum meš fé og heilsu? Eša bara aš gera sér grein fyrir žvķ aš stöšugar fégjafir frį žjóšum til annarra žjóša snśast nįnast alltaf upp ķ andhverfu sķna.

Stušningur viš mannfjölgun ķ örbirgš

Svo er eitt sem mį aldrei minnast į, įn žess aš fį reiši himnanna yfir sig: Ef viš bętum hag fólks ķ žessum löndum, žį fjölgar žaš sér nęgilega til žess aš hagur žess verši jafn ömurlegur og hann var. Skiljanlega sendum viš  ljósmęšur į žessa staši til žess aš minnka barnadauša, enda ętti hann ekki aš lķšast. Samt fjölgar fólk sér žar nęr óhįš slķku. Ofangreind hjón minntust į mannfjölgun:Poor boy

“Landiš hafši veriš laust viš hungursneyš sķšustu tvö įrin, en žaš ber einfaldlega ekki žegnana vegna mikillar fólksfjölgunar. Žaš er karlmennskumerki aš eignast mörg börn žarna og mešalkonan eignast sex afkvęmi į lķfsleišinni,“ segir lęknirinn. Einnig: „Žegar bśiš er aš kenna žjóšinni aš rétta bara śt hendurnar er sjįlfsbjargarvišleitnin lķtil. Fólk viršist oft bara sitja og bķša eftir aš lķfiš renni hjį.“

Ašstoš til nokkurra śtvaldra

Žróunarašstošin ķ Malavķ er ekkert einsdęmi. Žessi mįlaflokkur fęr verulegar śthlutanir frį öllum Vesturlöndum, en flest žeirra eiga ķ vandręšum meš aš nį žvķ aš finna veršug verkefni til śthlutunar, amk. žau lönd sem stunda śttektir į virkni slķkar „ašstošar“. Nišurstašan er gjarnan sś aš örfįar réttmętar hręšur nżta milljaršana žegar grannt er skošaš og žį hlżtur t.d. vatnssopinn aš kosta žśsundir króna eša grunnskólaįriš ķ menntun į viš Harvard- menntun. Batterķiš sjįlft tekur oft svo mikiš til sķn, aš helmingur fjįrins ķ slķkt žykir ekki tiltökumįl.

 

AfrikaMedVelbyssuUpplżsing og gegnsęi stöšvar vitleysuna

Kynniš ykkur žessi mįl vel įšur en žiš samžykkiš aukna „žróunar“ašstoš Ingibjargar Sólrśnar śr vösum okkar. Krefjist upplżsinga um žaš hvernig milljaršarnir nżtast. Yfirlęknir į spķtala hér žarf aš gera grein fyrir hverri krónu og skera nišur eins og landlęknir žekkir, en žegar peningum er hent til ęttbįlkahöfšingja į mišbaug žį er eitthvaš minna um skżrslur, gegnsęi og skilvirkni.

Lįtiš ķ ykkur heyra um žetta! Eilķfšaržögnin um žessi mįl er óžolandi. Fęstir segja mśkk um mįliš. Finnst žér žetta bara allt ķ fķna?  

Žörf grein meistarapenna um žetta efni mįl er hér: (alger skyldulesning meš góšum tenglum):

„Gagnslaus ašstoš“  http://hannesgi.blog.is/blog/hannesgi/

Athugiš: Żtiš žrisvar į myndir og töflur til žess aš nį žeim skżrum. 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Jón Steinar Ragnarsson

Okkur er nóg aš setja pening ķ söfnunarbaukinn og helst svo aš sem flestir sjįi til. Žaš lęknar samviskubitiš og bętir ķmyndina.  Okkur varšar ekkert hvaš um peninginn veršur.  Tilgangnum er nįš meš hręsninni einni.

Viš erum Farķsear nśtķmans.  Žessi sjįlmišaša višleitni okkar er lķklegast aš valda meiri hörmungum en ella.  Sżndarmennska žessi kaupir okkur geislabauga en börnum vanžróašra rķkja žyrnikórónu.

Hvaš er til rįša?  Ég veit žaš ekki. Menn verša allavega aš hętta aš ljśga aš sjįlfum sér ķ žessum efnum og lįta hug fylgja verki. 

Frįbęr grein hjį žér og merkilegt nokk, lķka hjį Hannesi. Vonandi nęr žetta inn ķ žingsali og jafnvel inn ķ kollinn į I.S.

Jón Steinar Ragnarsson, 1.12.2007 kl. 07:04

2 Smįmynd: Jón Steinar Ragnarsson

Annars er žetta oršinn išnašur, sem einkaašilar og stofnanir maka krókinn į.  Žaš sama gildir um žetta framtak og margt annaš skylt aš ef įrangri er nįš, žį hverfur bissnessinn.  Žess vegna er kyrrstaša eša afturför.  Žaš er allt meš vilja gert.  Kęmi mér ekkert į óvart aš meš vaxandi fjįrmagni, aukist hlutdeild mišlaranna og hlutfall marktękrar ašstošar minnkar. Aušvitaš er žetta ekkert annaš en svikamilla og féžśfa óvndašra manna.

Jón Steinar Ragnarsson, 1.12.2007 kl. 07:09

3 identicon

Žś snertir į stóru mįli hér, sem hefur veriš eitt heitasta umręšuefniš ķ žróunarfręšum sķšusta įratuginn eša lengur. Žaš er ekki nóg aš bara gefa, žaš žarf aš hugsa ašstošina vel, kynna sér ašstęšur į hverjum staš og vanda vel til verka. Žaš žżšir samt ekki aš lausnin sé aš hętta aš taka žįtt ķ žróunarsamvinnu, enda aš sjįlfsögšu lķka hęgt aš finna fjölmörg dęmi um vel heppnuš verkefni (eins og žau sem tókust illa). Enda - ef žś lest oršrétt žaš sem haft er eftir Sigurši, žį er ekki veriš aš tala um aš hętta ašstoš heldur beina henni ķ annan farveg (menntun ķ žessu tilviki)

Eitt sem žś nefnir ķ pistlinum žķnum varšandi mannfjölgun - sem stenst illa nįnari skošun - er aš halda žvķ fram aš meš žvķ aš hjįlpa fólki til betra lķfs žį verši mannfjölgun enn meiri og hrašari. Yfirgnęfandi meirihluti rannsóknanišurstašna sem skošar samhengi milli efnahagsįstands og mannfjölgunar bendir til žess aš besta leišin til aš draga śr mannfjölgun sé aš bęta ašgang aš menntun, heilsugęslu og fjįrmagni. Žetta į sérstaklega viš ef hagur kvenna vęnkast aš žessu leyti - og viršist įstęšan vera sś aš um leiš og žęr fį fleiri tękifęri upp ķ hendurnar til aš gera eitthvaš annaš en eignast börn, žį velja žęr frekar aš eignast fęrri börn.

Žarna er margt sem spilar inn ķ, sem of langt mįl er aš telja upp ķ žessari athugasemd. Aš mķnu mati er hinsvegar ljóst aš heimurinn er allt of samtengdur til aš hęgt sé aš spila sśkkat ķ žessum efnum og einbeita sér eingöngu aš sķnum eigin nafla. En žaš žarf aš vanda til verka.

Aušur H Ingólfsdóttir (IP-tala skrįš) 1.12.2007 kl. 07:15

4 Smįmynd: Ķvar Pįlsson

Takk fyrir žessi innlegg.  Umręšan um žessi mįl kemst vonandi į skriš, en skiljanlega er erfitt fyrir žį sem žekkja žetta best aš tjį sig vegna žagnarskyldu og hagsmunatengsla.

Aušur, žaš er ekkert lögmįl aš žróunarsamvinna eigi rétt į sér, ef hśn er ekki skilvirk. En ef svo vill til aš žeir stašir finnast žar sem hśn hefur reynst skilvirk og įrangursrķk fyrir sjįlfsbjargarvišleitni fjölda fólks til frambśšar, žį kemur til greina aš gera meira af slķku. En žį erum viš kannski komin ķ hring, žvķ aš įframhaldandi ašstoš skapar įhangendur. Einnig mį vel velta fyrir sér hvort t.d. olķu- eša demantapeningar sumra rķkjanna ęttu ekki aš greiša menntunina, frekar en aš ķslenskt söfnunarfé geri žaš.

En varšandi mannfjölgunina, žį er žetta hįrrétt hjį žér, Aušur. Mitt sjónarhorn er kannski frekar žaš aš 2. stig mannfjöldažróunar, hį fęšingartķšni og lįg dįnartķšni viš aukna hagsęld, teygist stundum verulega įfram (ķ įratugi) vegna 1. stigs hugsunar og žį er erfitt aš braušfęša allt gengiš. Getnašarvarnir og menntun kvenna laga žetta, en karlarnir viršast samt vilja fjölga sér meir!

Ķvar Pįlsson, 1.12.2007 kl. 14:12

5 Smįmynd: Fannar frį Rifi

Žetta endalausa tal um įbyrgš vesturlanda bśa til aš koma afrķku til hjįlpar og rökin į bak viš žau eru farinn aš minna ęši mikiš į rök sem notuš voru fyrir um 120 įrum sķšan. Byrgši Hvķta mannsins.

Rķki ķ afrķku og afrķkubśar eru ekki jafningjar margra. Žį į viš žį sem eru aš aumingjavęša afrķku. "žaš er allt svo slęmt žaš or žeir geta ekki bjargaš sér sjįlfir". Mešan žaš er litiš į afrķku sem vesalķng sem ekki getur bjargaš sér sjįlfur og er žar af leišandi ekki jafn oki okkar, žį mun afrķka aldrei geta risiš til jafns viš okkur.

Gaman samt aš sjį žegar žeir sem vilja hjįlpa afrķku meš peningja gjöfum vilja meina afrķku bśum aš išnvęšast. eintóm hręsni.  

Fannar frį Rifi, 1.12.2007 kl. 15:20

6 Smįmynd: Baldur Fjölnisson

Mjög gott innlegg og Jón Steinar hittir lķka naglann į hausinn.

Žetta er mjög aršbęrt skķm sem vandamįlafręšingaišnašurinn hefur mjólkaš óspart. Besta leišin til aš višhalda vandamįlinu veršur įfram aš moka peningum ķ gjörspillta einręšisherra sem eru žarna vegna žess aš žaš hentar hagsmunum valda- og fjįrmįlaelķtu vesturlanda. Žeir hlżša og eru žvķ góšir pappķrar.

Baldur Fjölnisson, 1.12.2007 kl. 16:22

7 Smįmynd: Hagbaršur

Mjög góš og įhugaverš grein hjį žér. Ég hef velt žessu fyrir mér ķ mörg įr og hefur alltaf fundist nįlgunin į žessu vera bland af vanžekkingu og hręsni. Matargjafir hafa jafnframt kippt fótunum undan framleišslunni innanlands og viršiskešjan sem til stašar var ķ landinu kannski eyšilögš. Žar aš auki höfum viš venjulega enga eša sįralitla žekkingu į ašstęšum ķ žessum löndum. Komum venjulega meš okkar gildi inn ķ žessi samfélög og skiljum ekki hugsunarhįttinn.

Žaš er lķka fróšlegt aš velta žvķ fyrir sér hvort aš ašstošin sem viš veitum geti ekki ķ raun kannski veriš skašleg. Styrkir og ölmusur dragi ķ sjįlfskaparvišleitni. Kannski, allavega voru žęr žjóšir sem mestar strķšsskašabętur greiddu og mestar įlögur lagšar voru į eftir sķšustu heimstyrjöld, žęr žjóšir sem stašiš hafa sig best og lķfskjör eru hvaš best, Finnland, Japan og Žżskaland.

Ég held aš žaš vęri frekar athugandi hjį okkur aš stofna banka (eins og žessi Indverji sem fékk frišarveršlaunin) gerši og vinna žetta innan frį meš žvķ aš lįna fólki til kaupa į bśstofni, til ręktunar, śrvinnslu og fleiri žįtta sem byggja undir framleišslu og aš fólk geti skapaš sér aušlegš.

Frekar vildi ég sjį slķkt gert, en aš vera meš starfsmenn ķ aš leita uppi mannętur į Kyrrahafi til aš skrifa undir yfirlżsingar um žįtttöku okkar hjį Öryggisrįšinu. Žangaš eigum viš ekkert erindi. Par exelance brušl.

Hagbaršur, 1.12.2007 kl. 18:06

8 Smįmynd: Fannar frį Rifi

Marshall ašstošin er oft notuš sem dęmi um góša žróunarašstoš. Marshall ašstošinn var ekki žróunarašstoš. Žetta voru fjįrfestingar peningar til žess aš byggja upp išnviši samfélags sem var til stašar. Išnvišir afrķku eru ekki til stašar. Žannig aš žaš er ekki veriš aš endurreisa žar eins og gert var ķ žżskalandi. Žaš er ekkert mįl aš endurreisa Róm en aš byggja hana upp į nżtt er mun erfišara (ef svo męti taka til orša).

Žaš er bara ekki hęgt aš bera saman žżskaland eftir strķš žar sem landiš er ķ rśsi og afrķku. Žaš er hęgt aš bera saman išnvišina ķ fasteignalega en žżskaland hafši tęknižekkingu og išnašaržekkingu ķ landinu, eitthvaš sem afrķka hefur af skornum skammti.

Hįskólamenntašir afrķkubśar vinna sem ökumenn fyrir rķka vesturlanda bśa sem halda žeir séu aš bjarga heiminum meš peningagjöfum. 

Fannar frį Rifi, 1.12.2007 kl. 19:31

9 Smįmynd: Baldur Fjölnisson

Hśn var afar góš fyrir Wall Street, svo mikiš er vķst. Td. var amk. 20% hennar fólgiš ķ olķusölu bandar. fyrirtękja til rśstanna af Evrópu svo ég nefni ekki annaš. Ķ dag sjįum viš svipašar millifęrslur į Wall Street hér į landi žegar bandar. leppar semja viš "vini" sķna ķ Bechtel og Alcoa og Impregilo um svipašar millifęrslur og afslįtt į orku ķ bullandi seljendamarkaši į orku.

Baldur Fjölnisson, 1.12.2007 kl. 22:12

10 Smįmynd: Gunnar Helgi Eysteinsson

Frįbęr grein og góšar athugasemdir... įhugavert.

Gunnar Helgi Eysteinsson, 1.12.2007 kl. 23:52

11 Smįmynd: Gušmundur Jónas Kristjįnsson

Sammįla Ķvar. Mjög gott innlegg!

Gušmundur Jónas Kristjįnsson, 2.12.2007 kl. 00:51

12 Smįmynd: Geir Įgśstsson

Raunar er žaš umdeilt hversu miklu Marshall-ašstošin skilaši enda var hagkerfi Vestur-Evrópu byrjaš aš taka flugiš įšur en ein króna barst frį Bandarķkjunum. 

Geir Įgśstsson, 2.12.2007 kl. 23:15

13 Smįmynd: Ķvar Pįlsson

Athyglisveršir žankar og tenglar, takk. Hvernig ętli aukna gagnsęiš sem Ingibjörg Sólrśn bošar myndi virka? Sjįum fyrir okkur skżrslu į netinu: „2009= 300 milljónir kr. til grunnskólans ķ Pepel, Sķerra Leone, til tungumįlakennslu og aukinna menningartengsla. Njótendur ašstošar= 90 nemar. Kostnašur: stjórnun 150m, laun utan landsins 70m, laun žar 40m, bygging 10m, annaš 30 milljónir. Ólķklegt?

Ķvar Pįlsson, 3.12.2007 kl. 00:36

14 Smįmynd: Rummy

Vitnaš er ķ lęknahjónin: 

“Landiš hafši veriš laust viš hungursneyš sķšustu tvö įrin, en žaš ber einfaldlega ekki žegnana vegna mikillar fólksfjölgunar. Žaš er karlmennskumerki aš eignast mörg börn žarna og mešalkonan eignast sex afkvęmi į lķfsleišinni,“ segir lęknirinn. Einnig: „Žegar bśiš er aš kenna žjóšinni aš rétta bara śt hendurnar er sjįlfsbjargarvišleitnin lķtil. Fólk viršist oft bara sitja og bķša eftir aš lķfiš renni hjį.“

Ekki er laust viš aš žessi tónn minni mann į Kipling ķ yfirlętislegum rasķskum nżlenduhroka.  Dómur hins menntaša, en greinilega illa-upplżsta, vesturlandabśa er žannig aš fólkiš ķ žessum löndum séu framtakslausir aumingjar.

Fólk į aš reišast svona mįlflutningi en ekki fagna honum eins og lęrskellandi molbśar. 

Rummy, 3.12.2007 kl. 21:21

15 Smįmynd: Geir Įgśstsson

Rummy, hlišstęš ummęli mętti hęglega segja um Svķa įn žess aš hętta į aš kallast fordómafullur rasķskur menntahroka-snobb-hippi:

Svķar eignast börn į tveggja įra fresti aš jafnaši til aš hįmarka barnabętur sķnar, og lįta žannig kerfiš stjórna hegšun sinni en ekki eigin žarfir og vęntingar.

Ķslendingar eru engar heilagar kżr heldur:

Mörg ķslensk pör skrį sig į sitthvort lögheimiliš og halda sig frį skrįšri sambśš til aš lįgmarka leikskólagjöldin. 

Ölmusakerfi eyšileggja fólk, og žaš į jafnt viš um Svķa, Ķslendinga og malķska žorpsbśa. 

Geir Įgśstsson, 3.12.2007 kl. 21:42

16 Smįmynd: Rummy

Žessar athugasemdir žķnar eru ķ įgętis takt viš žaš sem ég benti į.  Žęr eru illa upplżstir sleggjudómar og alhęfingar sem eru ekki lżsandi fyrir žorra fólks.  Žś ert eflaust betur gefinn en svo aš nota slķkar rökleysur.

Rummy, 3.12.2007 kl. 21:51

17 Smįmynd: Ķvar Pįlsson

Rummy, ummęli hjónanna ber helst aš taka ķ heild sinni, sbr. pdf tengilinn hér ofar, en žó sé ég ekki (ķ mķnum nżlenduhroka kannski, sbr. orš žķn) hvar žau hafa rangt fyrir sér eša fara rangt meš ķ textanum hér aš ofan. Žetta er ekki endilega dómur, allt eins vitnisburšur um stašreyndir į heilu įri į stašnum. Žį er žetta allavega upplżstur dómur žeirra sem til žekkja, frekar en okkar sófameistaranna sem vorum ekki žar. Hörundslitur fólksins skiptir ekki mįli ķ žessu og ekki er um rasisma aš ręša. Stašreyndirnar sem nefndar eru koma viš kauninn į žér  og žvķ drepur žś mįlinu į dreif.  Fólkiš į stašnum veršur ekkert athafnasamara, bjargar sér betur eša eignast fęrri börn af žvķ aš žér finnst aš žaš ętti aš vera žaš. Žetta er raunin og ljóst er aš ašstošin virkar ekki sem skyldi.

Ķvar Pįlsson, 3.12.2007 kl. 22:50

18 Smįmynd: Ķvar Pįlsson

Höršur Ž. Karlsson, ert žś ekki ķ erfišum mįlum nśna? Fréttin var aš berast į BBC (hér) um harša bardaga noršur af borginni žinni. Fjöldi skęrulišahersveita og hver veit hvaš. Evrópusambandiš er vķst aš hugsa um aš senda inn herdeild ķ byrjun nęsta įrs, en ekki lķst mér į žetta, žvķ aš skęrulišarnir segjast munu lķta į Evrulišiš eins og um hersetuliš sé aš ręša og eigi žvķ aš verša fyrir įrįsum. Ekki er betra handan landamęranna ķ Darfur (Sśdan) žar sem SŽ hefur ekki umboš til aš beita hervaldi aš fyrra bragši frekar en vanalega og horfir į žśsundirnar drepnar įn mótašgerša.

Ég vona aš žś fįist fluttur burt śr žessu og komist hingaš į klakann ķ rokiš og rigninguna. 

Ķvar Pįlsson, 5.12.2007 kl. 00:05

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Höfundur

Ívar Pálsson
Ívar Pálsson

Viðskiptafræðingur með útflutningsfyrirtæki, en grúskar í flestu.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband